'നിന്നെക്കൊണ്ട് കൊള്ളില്ല', 'അയാളില്ലാതെ പറ്റില്ല' എന്നൊക്കെ തോന്നുന്നുണ്ടോ? സ്നേഹമോ ട്രോമയോ? ട്രോമ ബോണ്ടിങ് ലക്ഷണമറിയാം

അമിത സ്നേഹത്തിന് പിന്നാലെ അവഗണനയും മാനസിക പീഡനവും; വീണ്ടും സ്നേഹം ലഭിക്കുമ്പോൾ എല്ലാം മറക്കുക. ബന്ധം ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് തോന്നിയിട്ടും കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ ശ്രദ്ധിക്കണം

ഒരു ബന്ധത്തിൽ തുടർച്ചയായി വേദനയും അപമാനവും അനുഭവിച്ചിട്ടും അതിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ പലർക്കും ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കാറുണ്ട്. പങ്കാളി മോശമായി പെരുമാറുന്നുവെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടും വീണ്ടും അതേ വ്യക്തിയിലേക്ക് തന്നെ തിരികെ പോകുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് മനസ്സിലാകാത്തവരുമുണ്ട്. ട്രോമാ ബോണ്ടിങ് ഒരു കാരണമാകാം.

പീഡനവും അതിനിടയിലെ സ്നേഹമോ കരുതലോ ഉൾപ്പെടുന്ന ആവർത്തിച്ചുള്ള ചക്രത്തിലൂടെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന വ്യക്തിയുമായി ശക്തമായ വൈകാരിക ബന്ധം രൂപപ്പെടുന്നതിനെയാണ് ട്രോമാ ബോണ്ടിങ് എന്ന് പൊതുവെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. പ്രണയബന്ധങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, കുടുംബബന്ധങ്ങളിലും പരിചരിക്കുന്ന വ്യക്തിയുമായുള്ള ബന്ധങ്ങളിലും ഇത്തരം ബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടാം. അധികാരത്തിലെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയും ആവർത്തിച്ചുള്ള മോശം പെരുമാറ്റവും ഈ ബന്ധത്തെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കാം.

അമിതമായ സ്നേഹവും ശ്രദ്ധയും നൽകുന്നതിലൂടെ ആരംഭിച്ച് പിന്നീട് വിമർശനം, അവഗണന, മാനസിക പീഡനം എന്നിവയിലേക്ക് ബന്ധം മാറുന്നു. അതിന് പിന്നാലെ വീണ്ടും സ്നേഹവും കരുതലും ലഭിക്കുന്നു. ഈ സ്നേഹ -പീഡന ചക്രം ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ ബന്ധത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കുന്നത് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാകാം.

പങ്കാളി എപ്പോൾ ദേഷ്യപ്പെടുമെന്ന് അറിയാത്തതിനാൽ ഓരോ വാക്കും പ്രവൃത്തിയും സൂക്ഷിച്ചുപയോ​ഗിക്കേണ്ട അവസ്ഥയാണോ? ചെറിയൊരു കാര്യം പോലും വലിയ പ്രശ്നമാകുമെന്ന ഭയത്തിൽ നിരന്തരം ജാഗ്രത പാലിക്കേണ്ടി വരുന്നത് ഇത്തരം ബന്ധത്തിന്റെ പ്രധാന സൂചനയാണ്. ദീർഘകാലം ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നത് ഉത്കണ്ഠയും വിഷാദവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്ക് കാരണമാകാം.

തുടർച്ചയായ മോശം പെരുമാറ്റത്തിന് ശേഷം ലഭിക്കുന്ന ചെറിയൊരു സ്നേഹപ്രകടനം പോലും വളരെ വലുതായി തോന്നാം. ഒരു അഭിനന്ദനമോ ചെറിയൊരു കരുതലോ പോലും 'അയാൾ യഥാർഥത്തിൽ എന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നുണ്ട്' എന്ന വിശ്വാസമുണ്ടാക്കിയേക്കും. വേദനയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള ആശ്വാസത്തെ സ്നേഹവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മാനസിക ചക്രം ഈ അവസ്ഥയെ കൂടുതൽ വഷളാക്കാം.

പങ്കാളിയെ സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്നും കുടുംബാംഗങ്ങളിൽ നിന്നും അകറ്റുന്നത് നിയന്ത്രണത്തിന്റെ ഒരു മാർഗമായേക്കാം. സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും നിരന്തരം കുറ്റപ്പെടുത്തുക, പുറത്തുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കുക, എവിടെ പോകണം എന്നതിൽ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയവ ഒറ്റപ്പെടലിലേക്ക് നയിക്കാം. പിന്തുണ നൽകുന്നവരിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുമ്പോൾ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് വസ്തുനിഷ്ഠമായി ചിന്തിക്കുന്നതും സഹായം തേടുന്നതും ബുദ്ധിമുട്ടാകും.

പങ്കാളിയുടെ പെരുമാറ്റം തെറ്റാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടും ബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ ശ്രദ്ധിക്കണം. 'എനിക്ക് അയാളെ മാറ്റാൻ കഴിയും', 'എല്ലാം ശരിയാകും', 'അയാളില്ലാതെ എനിക്ക് കഴിയില്ല' തുടങ്ങിയ ചിന്തകൾ ബന്ധത്തിൽ തുടരാൻ കാരണമാകാം. വേർപിരിയുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത തന്നെ ശക്തമായ ഭയമോ ദുഃഖമോ ഉണ്ടാക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

തുടർച്ചയായ വിമർശനങ്ങളും വൈകാരിക പീഡനവും ക്രമേണ ആത്മാഭിമാനത്തെ തകർക്കാം. 'എനിക്ക് ഇത്രയേ അർഹതയുള്ളൂ', 'മറ്റാരും എന്നെ സ്നേഹിക്കില്ല', 'എന്റെ മൂല്യം അയാൾ മാത്രമാണ് തിരിച്ചറിയുന്നത്' തുടങ്ങിയ ചിന്തകൾ രൂപപ്പെടാം. ഇതോടെ ആരോഗ്യകരമായ അതിരുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതും പുതിയൊരു ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നതും ബുദ്ധിമുട്ടാകും.

'ഇനി അയാൾ മാറും', 'പഴയതുപോലെ സ്നേഹിക്കും' എന്ന പ്രതീക്ഷയാണ് പലരെയും ഇത്തരം ബന്ധങ്ങളിൽ തുടരാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. താൽക്കാലികമായൊരു മാറ്റമോ ക്ഷമാപണമോ ബന്ധം എന്നെന്നേക്കുമായി മാറിയെന്ന പ്രതീക്ഷ നൽകാം. എന്നാൽ പീഡനത്തിന്റെ അതേ ചക്രം വീണ്ടും ആവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഈ പ്രതീക്ഷ തന്നെ ബന്ധത്തിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കാനുള്ള കാരണമാകാം.

ട്രോമാ ബോണ്ടിങ്ങിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ നടക്കുന്നത് എന്താണെന്ന് തിരിച്ചറിയണം. സുരക്ഷിതമായ സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ വ്യക്തമായ അതിരുകൾ സ്ഥാപിക്കുക, വിശ്വസിക്കുന്ന സുഹൃത്തുക്കളുടെയും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും പിന്തുണ തേടുക, ആവശ്യമായാൽ മാനസികാരോഗ്യ വിദഗ്ധന്റെ സഹായം തേടുക എന്നിവ പ്രയോജനകരമാണ്. ബന്ധത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കുന്നത് സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനിടയുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ മുൻകൂട്ടി ഒരു സേഫ്റ്റി പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കുന്നതും പ്രധാനമാണ്.

സ്വയം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം സ്വന്തം ആത്മാഭിമാനവും സ്വത്വബോധവും വീണ്ടെടുക്കുന്നതിലാണ് ശ്രദ്ധ നൽകേണ്ടത്. സുരക്ഷിതരായ ആളുകളുമായി വീണ്ടും ബന്ധപ്പെടുക, സ്വന്തം താൽപര്യങ്ങളിലേക്കും പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്കും മടങ്ങിവരിക, ആവശ്യമായ ചികിത്സയോ കൗൺസലിങ്ങോ തേടുക.