സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെ വിപണിയിൽ നിന്ന് ശില്പനഗരത്തിലേക്ക്; കോഴിക്കോടിന്റെ വിസ്മയ ചരിത്രം

കോഴിക്കോട്: ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ കൊച്ചുസംസ്ഥാനമായ കേരളത്തിന്റെ മലബാർ തീരത്ത് പൗരാണികതയുടെ വലിയൊരു ചരിത്രശേഖരവും പേറി നിൽക്കുന്ന നഗരമാണ് കാലിക്കറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന കോഴിക്കോട്. ലോകത്തിലെ തന്നെ വലിയ നഗരപ്രദേശങ്ങളിൽ നൂറ്റിത്തൊണ്ണൂറ്റഞ്ചാം സ്ഥാനത്തുള്ള കോഴിക്കോട്, മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ ചരിത്രരേഖകളിൽ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ അനുഗ്രഹീത മണ്ണ് “സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെ നഗരം” എന്നും വിളിക്കപ്പെട്ടു. മധ്യകാലത്ത് സാമൂതിരി രാജവംശത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്ന കോഴിക്കോട്, കാലാന്തരത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ മലബാർ ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനവുമായി മാറി. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പ്രാരംഭത്തിൽത്തന്നെ അറബികൾ ഈ നഗരവുമായി അടുത്ത കച്ചവടബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.

യൂറോപ്യൻ അധിനിവേശവും പേരിന്റെ പൊരുളും

വർഷം 1498 മെയ് 20-ന് പോർച്ചുഗീസ് നാവികനായ വാസ്കോഡഗാമ കോഴിക്കോട്ടെ കാപ്പാട് തീരത്ത് നങ്കൂരമിട്ടതോടെയാണ് യൂറോപ്പിനും മലബാറിനും ഇടയിൽ പുതിയൊരു സമുദ്ര വാണിജ്യമാർഗ്ഗം തുറക്കപ്പെട്ടത്. അന്ന് കാപ്പാട് കപ്പലിറങ്ങിയ ഗാമയെ അന്നത്തെ സാമൂതിരി മഹാരാജാവ് നേരിട്ട് സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു. ഇതിനുപിന്നാലെ 1151 മുതൽ 1525 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ഒരു പോർച്ചുഗീസ് കോട്ടയും ഫാക്ടറിയും കോഴിക്കോട് നിലനിന്നിരുന്നു. തുടർന്ന് 1615-ൽ ഇംഗ്ലീഷുകാരും 1698-ൽ ഫ്രഞ്ചുകാരും 1752-ൽ ഡച്ചുകാരും ഈ മണ്ണിലേക്ക് കച്ചവടത്തിനായി എത്തിച്ചേർന്നു. എന്നാൽ 1765-ൽ മൈസൂർ രാജാവ് മലബാർ തീരമുൾപ്പെടെയുള്ള കോഴിക്കോട് തന്റെ അധീനതയിലാക്കുകയായിരുന്നു.

ചരിത്രത്തിൽ ഈ നഗരം പല പേരുകളിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. മലയാളികൾ ഈ ദേശത്തെ കോഴിക്കോട് എന്നു വിളിച്ചപ്പോൾ, അറബികൾ “ക്വാലിക്കൂത്ത്” എന്നും തമിഴർ “കള്ളിക്കോട്ടൈ” എന്നും ചൈനക്കാർ “കാലിഫോ “എന്നുമാണ് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. കോഴിക്കോട് തുറമുഖത്തുനിന്നും ലോകമെമ്പാടും കയറ്റി അയച്ചിരുന്ന “കാലിക്കോ ” എന്ന സവിശേഷ ഇനം കൈത്തറി കോട്ടൺ വസ്ത്രത്തിന്റെ പേര് “കാലിക്കറ്റ് ” എന്ന നഗരനാമത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

പോളനാട് കീഴടക്കിയ ഏറാടിമാരും കല്ലായിയുടെ പ്രതാപവും

അനാദികാലം തൊട്ടേ സഞ്ചാരികളുടെ പറുദീസയായിരുന്നു ഈ പട്ടണം. അഞ്ഞൂറിലേറെ വർഷങ്ങൾ കോഴിക്കോട്ടുകാർ ജൂതന്മാർ, അറബികൾ, ഫിനീഷ്യന്മാർ, ചൈനക്കാർ എന്നിവരുമായി കുരുമുളക്, ഏലം തുടങ്ങിയ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെ കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്നു. കച്ചവടക്കാർക്ക് തികച്ചും സ്വതന്ത്രവും സുരക്ഷിതവുമായ ഒരു തുറമുഖനഗരമായിരുന്നു ഇത്. കോഴിക്കോടിന്റെ സമീപ പ്രദേശങ്ങൾ മുൻപ് പോളാർതിരി രാജാവ് ഭരിച്ച പോളനാടിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. സമുദ്രവാണിജ്യത്തിന്റെ ആധിപത്യം ലഭിക്കാൻ വേണ്ടി ഏറനാട്ടിലെ നെടിയിരുപ്പിലെ ഏറാടിമാർ പോളാർതിരിയുമായി 48 വർഷം നീണ്ട കടുത്ത യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടുകയും ഒടുവിൽ പന്നിയങ്കര ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശം കീഴടക്കുകയുമാണുണ്ടായത്. ശില്പങ്ങളാലും ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളാലും പ്രൗഢമായ ഈ നഗരത്തിന് 2012 ജൂൺ 7 മുതൽ “ശില്പനഗരം” എന്ന വിശേഷണം കൂടി ഔദ്യോഗികമായി ലഭിച്ചു.

അതുപോലെതന്നെ കല്ലായിപ്പുഴയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കല്ലായ് എന്ന പ്രദേശം പത്തൊstandard നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളിലും ലോകപ്രശസ്തമായ തടിവ്യവസായ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. കല്ലായിപ്പുഴയിലൂടെ ഒഴുകിവരുന്ന വമ്പൻ തടികളും തിരക്കുപിടിച്ച തടിമില്ലുകളും ഇന്നത്തെ തലമുറയ്ക്ക് ഒരു ഓർമ്മ മാത്രമാണ്. ഇന്ന് വളരെക്കുറച്ച് മില്ലുകൾ മാത്രമാണ് ഇവിടെ അവശേഷിക്കുന്നത്.

ബഷീറും എംടിയും അടയാളപ്പെടുത്തിയ സാഹിത്യലോകം

ജ്ഞാനപീഠ ജേതാവ് എസ്. കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി പ്രശസ്ത സാഹിത്യകാരന്മാരുടെ ജന്മനാടാണ് കോഴിക്കോട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് നേടിയ വിഖ്യാത കൃതിയായ “ഒരു തെരുവിന്റെ കഥ” കോഴിക്കോട്ടെ പ്രസിദ്ധമായ എസ്. എം. സ്ട്രീറ്റിനെ അഥവാ മിഠായിത്തെരുവിനെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ളതാണ്. കഥാകാരൻ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ, ഒളിംപ്യൻ പ്രതിഭ എം. ടി. വാസുദേവൻ നായർ തുടങ്ങിയ സാഹിത്യ പ്രതിഭകൾ തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ചെലവഴിച്ചത് ഈ നഗരത്തിലാണ്. തിക്കോടിയൻ, പി. വത്സല, യു. എ. ഖാദർ, എം. പി. വീരേന്ദ്ര കുമാർ, കെ. ടി. മുഹമ്മദ്, എൻ. എൻ. കക്കാട്, അക്ബർ കക്കട്ടിൽ, എൻ. വി. കൃഷ്ണ വാര്യർ, എം. എൻ. കാരശ്ശേരി തുടങ്ങി വലിയൊരു എഴുത്തുകൂട്ടം കോഴിക്കോടിന്റെ സാഹിത്യ പാരമ്പര്യത്തെ സമ്പന്നമാക്കിയവരാണ്. 1996-ൽ മാനാഞ്ചിറയിൽ സ്ഥാപിതമായ കോഴിക്കോട് പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്ററും പൂർണം, മാതൃഭൂമി, മൾബറി, ലിപി, ഒലിവ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ പബ്ലിഷിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങളും നഗരത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക മുഖങ്ങളാണ്.

ഫുട്ബോളിന്റെ മക്കയും പയ്യോളി എക്സ്പ്രസ്സും

ഫുട്ബോളിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മക്ക എന്നാണ് കായികലോകത്ത് കോഴിക്കോട് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവിടുത്തെ കോർപ്പറേഷൻ ഇ.എം.എസ് സ്റ്റേഡിയം നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റുകൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. കെ. പി. സേതു മാധവൻ, മുഹമ്മദ് നജീബ്, പ്രേംനാഥ് ഫിലിപ്സ്, എം. പ്രസാധനൻ, സുധീർ തുടങ്ങിയ രാജ്യാന്തര ഫുട്ബോളർമാരെ സമ്മാനിച്ചതും ഈ മണ്ണാണ്. 1956-ലെ മെൽബൺ ഒളിമ്പിക്സിൽ സെമി ഫൈനലിലെത്തിയ ഇന്ത്യൻ ടീമിൽ അംഗമായിരുന്ന ഒളിമ്പ്യൻ റഹ്മാൻ (ടി. അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ) കോഴിക്കോടിന്റെ കായിക ചരിത്രത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ തിളക്കമാണ്. നഗരത്തിലെ പ്രാദേശിക ഫുട്ബോളിലെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ രൂപം സെവൻസ് മത്സരങ്ങളാണ്.

ഇന്ത്യൻ ട്രാക്ക് ആൻഡ് ഫീൽഡിലെ രാജ്ഞി എന്നറിയപ്പെടുന്ന പി. ടി. ഉഷ കോഴിക്കോടിന്റെ സ്വന്തം പയ്യോളി എക്സ്പ്രസ്സ് ആണ്. ലോസ് ആഞ്ചലസ് ഒളിമ്പിക്സിലടക്കം ഇന്ത്യയുടെ അഭിമാനമുയർത്തിയ ഉഷ ഇപ്പോൾ കൊയിലാണ്ടിയിൽ 'ഉഷ സ്കൂൾ ഓഫ് അത്ലറ്റിക്സ്' എന്ന കായിക അക്കാദമി നടത്തിവരുന്നു. വോളിബോൾ ഇതിഹാസം ടോം ജോസഫ്, ജിമ്മി ജോർജ് എന്നിവരും ബാഡ്മിന്റൺ താരങ്ങളായ ജസൽ പി. ഇസ്മയിൽ, വി. ദിജു, അപർണ ബാലൻ, അരുൺ വിഷ്ണു തുടങ്ങിയവരും കോഴിക്കോടിന്റെ കായിക ഭൂപടത്തിന് കരുത്തുപകർന്ന പ്രമുഖ പ്രതിഭകളാണ്.