വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ കാര്‍ത്തിക നക്ഷത്രം പൗര്‍ണമിയോടൊപ്പം സംഗമിക്കുന്ന അതിപുണ്യ ഘട്ടമാണ് വൃശ്ചിക ദീപം എന്നും കാര്‍ത്തികവിളക്ക് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന തൃക്കാര്‍ത്തിക. ദീപാവലി കഴിഞ്ഞ് ഇന്ത്യയില്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ അനുഷ്ഠാന ശുദ്ധിയോടും ഭക്തിഭാവത്തോടും കൂടി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്ന ദീപോത്സവമാണിത്. ദക്ഷിണേന്ത്യയില്‍ പ്രത്യേ കിച്ച് കേരളത്തിലും തമിഴ്‌നാട്ടിലും തൃക്കാര്‍ത്തികയ്ക്ക് ഒരു അതുല്യമായ സാംസ്‌കാരിക സ്ഥാനം ഉണ്ട്. നാളെയാണ് ( വ്യാഴാഴ്ച) ഈ വര്‍ഷത്തെ തൃക്കാര്‍ത്തിക.

പൗരാണിക വിശ്വാസപ്രകാരം, തൃക്കാര്‍ത്തിക ദിനത്തില്‍ ദേവസങ്കല്‍പ്പം ഭൂമിയോട് ഏറ്റവും അടുത്ത് ചേരുന്ന ദിവസം എന്നാണ് കരുതുന്നത്. കാര്‍ത്തിക നക്ഷത്രത്തിന്റെ പ്രകാശശക്തിയും പൗര്‍ണ്ണമിയുടെ ചന്ദ്രതേജസ്സും ഒന്നിക്കുന്ന ഈ രാത്രി ''ദീപങ്ങളുടെ രാജ്ഞി'' എന്നറിയപ്പെടും. മനോഹരവും ഊര്‍ജ്ജസ്വലവുമായ ഒരു സമയമാണിത്.

പൗരാണിക കാലത്ത്, വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ തീക്ഷ്ണതയും അനിശ്ചിതത്വവും കാരണം ജനങ്ങള്‍ ബുദ്ധിമുട്ടില്‍ ആയിരുന്നു. അന്നേരം ഭഗവതിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടി ജനങ്ങള്‍ വീട്ടുമുമ്പിലും കൃഷിത്തോട്ടങ്ങളിലുമെല്ലാം ദീപം തെളിയിച്ചു. പ്രകാശം ഇരുട്ടിനെ തോല്‍പ്പിക്കും, ഭയം ആത്മവിശ്വാസമായി മാറും എന്ന വിശ്വാസം അവരെ നയിച്ചു. അതേ ദിവസം കാര്‍ത്തിക നക്ഷത്രം പൗര്‍ണമിയോട് ചേര്‍ന്നതിന്റെ പുണ്യം ജനങ്ങള്‍ അത്ഭുതമായി കണ്ടു. അന്നുമുതല്‍ ആ ദിനം ''തൃക്കാര്‍ത്തിക'' എന്ന പേരില്‍ ഉത്സവമായി മാറിയെന്നാണ് പഴമക്കാര്‍ പറയുന്നത്.

ഈ ദിവസം സ്ത്രീശക്തിയുടെ പ്രതീകമായ ദേവിയുടെ പ്രകാശം ഭൂമിയെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ദിനമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. ദീപങ്ങളുടെ പ്രകാശം ദുരിതങ്ങളെ അകറ്റി ഐശ്വര്യവും ആരോഗ്യവും നല്‍കുമെന്ന് കരുതുന്നു. വീട്ടുമുമ്പില്‍ തെളിയിക്കുന്ന വിളക്കുകള്‍ പിതൃകൃപയും കുടുംബശാന്തിയും വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രകാശം വര്‍ഷത്തെ വരുമാനം, വിളവ്, സമൃദ്ധി എന്നിവയ്ക്കുള്ള വഴിപിഴവുകള്‍ നീക്കി അനുഗ്രഹം നിലനിര്‍ത്തുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.

ദിവസത്തിന്റെ തുടക്കത്തില്‍ വീട്ടുപടിക്കല്‍, നടുമുറ്റം, പരിസരം എന്നിവ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. വൃത്തിയും വെളിച്ചവും ഇവ രണ്ടും ദേവിസാന്നിധ്യത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളാണ്. തൃക്കാര്‍ത്തികയില്‍ മണ്‍ചിരാതുകള്‍ക്കാണ് ഏറ്റവും പ്രാധാന്യം. മണ്ണിന്റെ ഊര്‍ജ്ജം വെളിച്ചത്തോട് ചേരുമ്പോള്‍ ശുദ്ധവും ശാക്തികവുമായ പ്രകാശം ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് പരമ്പരാഗത വിശ്വാസം. വൈകുന്നേരമാണ് ഏറ്റവും ശുഭസമയം.അതിന് മുമ്പ് ദീപങ്ങള്‍ എണ്ണ നിറച്ച് ഒരേ നിരയായി വീടിന്റെ മതിലുകളും തോട്ടങ്ങളും അലങ്കരിക്കുന്നു.

കേരളത്തിലെ പല സ്ഥലങ്ങളിലും വാഴത്തണ്ടുകള്‍ ചെറുതായി വെട്ടി അതിന്റെ മുകളില്‍ ദീപങ്ങള്‍ വെച്ച് തെളിയിക്കും.ഇത് ഭൂമാതാവിനോടുള്ള നന്ദിപ്രകടനത്തിന്റെ ചിഹ്നമാണ്.ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ പ്രത്യേക ദേവീപൂജകള്‍, പുഷ്പാഭിഷേകം, വീണാഘോഷം,നാദസ്വരം, അന്നദാനങ്ങള്‍, വൃന്ദാവനപ്പൂജ, ദീപമാലകള്‍ എന്നിവ നടത്തുന്നു. ചില ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ ആയിരക്കണക്കിന് ദീപങ്ങള്‍ തെളിയിക്കുന്ന മനോഹര കാഴ്ച തിരുവാതിരയുടെയും വിഷുവിന്റെയും തിളക്കത്തിന് തുല്യമാണ്.

തൃക്കാര്‍ത്തിക വെളിച്ചത്തിന്റെ ഉത്സവം മാത്രമല്ല. ഇത് ഇരുട്ടിനെ അതിജീവിക്കുന്ന മനോവീര്യത്തിന്റെ ദിനമാണ്. മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ദുഃഖങ്ങള്‍, വിഷാദം, ഭയങ്ങള്‍ എന്നിവയെ മാറ്റി''പ്രകാശത്തിലേക്ക് നടക്കാന്‍'' എന്ന് ഭൗതിക-ആധ്യാത്മിക സന്ദേശം നല്‍കുന്ന ദിനം കൂടിയാണിത്.

കാര്‍ത്തികവിളക്കിന്റെ രാത്രിയില്‍ വീടുകളെ ചുറ്റി തെളിയുന്ന ആയിരങ്ങള്‍ ദീപങ്ങള്‍ ഒരു ശാശ്വത സത്യത്തെ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നു ''ഇരുട്ട് ശാശ്വതമല്ല; ഒരു ചെറിയ വിളക്കിന്റെ ശക്തി മതി അതിനെ വിരല്‍ത്തുമ്പില്‍ ഇല്ലാതാക്കാന്‍.''കേരളം മുഴുവന്‍ കുടുംബങ്ങള്‍ ഒന്നിച്ച് വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നത് നമ്മുടെ ആത്മീയ പൈതൃകത്തെയും സാംസ്‌കാരിക ഐക്യത്തെയും ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നു.