ഗുരുവായൂര്‍: ഗുരുവായൂര്‍ ക്ഷേത്രോത്സവത്തിന് ഫെബ്രുവരി 28 ശനിയാഴ്ച തുടക്കമാകും. മാര്‍ച്ച് ഒന്‍പത് തിങ്കളാഴ്ച ആറാട്ടോടെ സമാപിക്കും. കേരളത്തിലെ പ്രധാന വൈഷ്ണവ തീര്‍ഥ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്. സാധാരണയായി കുംഭമാസത്തില്‍ (ഫെബ്രുവരി-മാര്‍ച്ച്) പത്തു ദിവസങ്ങളിലായാണ് ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഉത്സവത്തിന്റെ ഓരോ ദിവസവും പ്രത്യേക പൂജകളും ഘോഷയാത്രകളും കലാപരിപാടികളും കൊണ്ട് സമ്പന്നമാണ്.

ശനിയാഴ്ചയാണ് ഉത്സവത്തിന് കൊടിയേറുന്നത്. അന്നേ ദിവസം രാവിലെ ആനയില്ലാതെ ശീവേലി നടത്തും. ഗുരുവായൂ രപ്പന് സ്വന്തമായി ആനയില്ലാതിരുന്ന കാലത്തിന്റെ ഓര്‍മ്മ പുതുക്കുന്ന ചടങ്ങാണ് ആനയില്ലാ ശീവേലി. അന്ന് ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നുമണിയ്ക്കാണ് പ്രസിദ്ധമായ ആനയോട്ടം.

ഉത്സവത്തിന്റെ ഓരോ ദിവസത്തെ പ്രധാന ചടങ്ങുകള്‍

1-ാം ദിവസം കൊടിയേറ്റം

ഉത്സവത്തിന് ഔദ്യോഗിക തുടക്കമാകുന്നത് ദ്വജാരോഹണത്തിലൂടെയാണ്. ക്ഷേത്ര ധ്വജസ്തംഭത്തില്‍ കൊടി ഉയര്‍ത്തി ഉത്സവാരംഭം അറിയിക്കുന്നു. വേദമന്ത്രോച്ചാരണവും മേളഘോഷവും ചടങ്ങിനെ ഭക്തിനിറവില്‍ ആക്കുന്നു.

2-ാം ദിവസം

പ്രഭാതപൂജകള്‍ക്ക് ശേഷം ശ്രീഭഗവാന്റെ പ്രത്യേക ശീവേലി നടത്തപ്പെടുന്നു. രാത്രി ഭക്തിഗാനങ്ങളും കൃഷ്ണനാട്ടം പോലുള്ള കലാപരിപാടികളും അരങ്ങേറും.

3-ാം ദിവസം

ഗജവാഹന സേവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം. അലങ്കരിച്ച ആനകളുടെ അകമ്പടിയോടെ ശീവേലി ഭംഗിയാര്‍ന്ന ഘോഷയാത്രയായി നടക്കും.

4-ാം ദിവസം

ഉത്സവബലി ആരംഭിക്കുന്ന ദിവസം. ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് വിവിധ ദേവതകളെ ഉദ്ദേശിച്ച് ബലി അര്‍പ്പണം നടത്തുന്നു.

5-ാം ദിവസം

പഞ്ചവാദ്യം, മേളം എന്നിവയോടെ ഭഗവാന്റെ എഴുന്നള്ളിപ്പ്. ഭക്തജനങ്ങള്‍ക്കായി പ്രത്യേക അന്നദാനവും നടക്കാറുണ്ട്.

6-ാം ദിവസം

കലാപരിപാടികള്‍ക്ക് പ്രാധാന്യമേറും. കഥകളി, ഒട്ടന്‍തുള്ളല്‍, കൃഷ്ണനാട്യം തുടങ്ങിയ കലാരൂപങ്ങള്‍ അവതരിപ്പിക്കും.

7-ാം ദിവസം

ദീപാലങ്കാരവും പ്രത്യേക പൂജകളും. ക്ഷേത്രം മുഴുവന്‍ ദീപപ്രഭയില്‍ മുങ്ങും.

8-ാം ദിവസം

പള്ളിവേട്ട. ഭഗവാന്റെ പ്രതീകാത്മക വേട്ടയാത്രയായി ഇത് കണക്കാക്കുന്നു. വൈകുന്നേരം വെടിക്കെട്ട്.

9-ാം ദിവസം

ആറാട്ടിന് മുന്നോടിയായ ശീവേലി. ഭക്തജനങ്ങളുടെ തിരക്ക് കൂടുതലായിരിക്കും. വലിയ മേളങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളും നടക്കും.

10-ാം ദിവസം ആറാട്ട് & കൊടിയിറക്കം

ഉത്സവത്തിന്റെ സമാപനം. ഭഗവാന്റെ ആറാട്ട് ചടങ്ങ് (പുണ്യസ്‌നാനം) നടത്തപ്പെടുന്നു. തുടര്‍ന്ന് കൊടിയിറക്കത്തോടെ ഉത്സവം സമാപിക്കുന്നു. അവസാന ദിവസം ഗംഭീര വെടിക്കെട്ടും നടക്കും.

ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകള്‍:

അലങ്കരിച്ച ആനകളുടെ ഘോഷയാത്ര, മേളം, പഞ്ചവാദ്യം കൃഷ്ണനാട്ടം (ഗുരുവായൂരിന്റെ സ്വന്തം കലാരൂപം), ഭക്തി സാന്ദ്രമായ ശീവേലി

ഭക്തജനങ്ങളുടെ വന്‍ സാന്നിധ്യം

ഗുരുവായൂര്‍ ഉത്സവം ഭക്തിയുടെയും സംസ്‌കാരത്തിന്റെയും സമന്വയമായ മഹോത്സവമാണ്. കൃഷ്ണഭക്തര്‍ക്കായി ആത്മീയാനുഭവം പകരുന്ന അപൂര്‍വ അവസരവുമാണ് ഇത്.