സർവീസ് കാലഘട്ടത്തിൽ ചെയ്യേണ്ടിവന്ന ഏറ്റവും വിചിത്രമായ ജോലി കൊറോണ കാലഘട്ടത്തിലെ പൊലീസിങ്ങായിരുന്നു. രോഗപ്രതിരോധത്തിനായി അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ തന്നെ തീരുമാനിക്കപ്പെടുന്ന മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ റോഡുകളെല്ലാം അടച്ചുപൂട്ടി ആളുകളെ വീടുകളിൽനിന്നും പുറത്തിറങ്ങാതിരിക്കാൻ മുൻകരുതൽ എടുത്ത ഒരുകാലം. പല നടപടികളുടേയും യുക്തി സംശയകരമായി തോന്നിയെങ്കിൽപ്പോലും അവ നടപ്പാക്കാനുള്ള ചുമതല പൊലീസിനായിരുന്നതുകൊണ്ട് അത്തരം ചിന്തകൾക്ക് പ്രസക്തി ഇല്ലാതെപോയി.

മനുഷ്യരാശിയുടെതന്നെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധി കാലഘട്ടമായിരുന്നു മഹാമാരി കാലം. അപ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു ശത്രുവിനെ നേരിടാൻ സർക്കാർ പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവുകളിലെ സാങ്കേതിക നിബന്ധനകൾ ജനങ്ങൾക്ക് അപരിചിതമായിരുന്നു. റോഡുകൾ വളഞ്ഞ് ബാരിക്കേഡുകൾ സ്ഥാപിക്കേണ്ടിവന്നപ്പോൾ, നഗരാതിർത്തികൾ അടക്കേണ്ടി വന്നപ്പോൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വീടിനു പുറത്തേക്കിറങ്ങാൻ അനുവാദമില്ല എന്ന പ്രഖ്യാപനം നടപ്പാക്കേണ്ടി വന്നപ്പോൾ ഞങ്ങൾ പൊലീസുകാർ നേരിട്ടത് തലമുറകളിൽ ഒരിക്കൽ പോലും പരിചയിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ചുമതലകളാണ്.

ജനങ്ങളുടെ സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴും പ്രാഥമികമായ ജീവിതസൗകര്യങ്ങൾക്ക് എല്ലാം നിയന്ത്രണം വന്നപ്പോഴും ഈ നിയമങ്ങൾ പാലിക്കാൻ ചത്തൊടുങ്ങുന്ന മനുഷ്യരുടെ എണ്ണം സൃഷ്ടിച്ച ഭീതി അവരെ ആദ്യകാലത്ത് പ്രേരിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ, മാസങ്ങൾ നീണ്ടുപോയപ്പോൾ അവയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതിലേക്കും സോഷ്യൽമീഡിയയിൽ പരിഹാസ ട്രോൾ മഴകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലേക്കും നയിച്ചു.

‘Containment Zone’, ‘Red Zone’, ‘Quarantine Centre’, ‘Lockdown’, ‘Home Isolation’, ‘Institutional Quarantine’, ‘Cluster Containment’, ‘Contact tracing’ തുടങ്ങിയ പുതിയ പുതിയ പദങ്ങൾ ദിവസംതോറും വന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. പക്ഷേ, ഈ നിയന്ത്രണങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പലപ്പോഴും മനസ്സിലായില്ല. സർക്കാർ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കിയിരുന്ന പൊലീസിന് ഇക്കാര്യങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിച്ചു കൊടുക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു.

“വീടിന്റെ പുറത്തേക്ക് വരരുത്” എന്ന നിർദേശം പലർക്കും അവകാശലംഘനമായി തോന്നി. ഈ സാഹചര്യം കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടത് പൊലീസിന്റെ ചുമതലയായി മാറിയപ്പോൾ, കാര്യത്തിന്റെ അർത്ഥവും ഉദ്ദേശ്യവും സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കിക്കാൻ ഗൗരവമായി ഇടപെടേണ്ടത് ആവശ്യമാണെന്നു തോന്നി.

വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അവലോകന യോഗത്തിൽ “കൊറോണ സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴി അതിലൂടെ ആയതുകൊണ്ടാണോ എന്റെ വാർഡിലെ അതിർത്തിയിൽ റോഡ് അടച്ചത്” എന്ന നഗരസഭാകൗൺസിലറുടെ ചോദ്യത്തിനു മുന്നിൽ ഒരല്പം സുദീർഘമായി മറുപടി പറഞ്ഞപ്പോൾ കേട്ട ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കമന്റ് “ഇക്കാര്യം ഒരു വീഡിയോ ആയി ചെയ്യൂ. അത് നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് സമൂഹത്തിന് അവബോധം ഉണ്ടാക്കാൻ സാധിക്കും” എന്നാണ്. ഒരു കോളേജ് അലൂമിനി ഗ്രൂപ്പിൽ ‘രോഗകാലം സാഹിത്യകൃതികളിൽ’ എന്ന പേരിൽ ഒരു webinar സംഘടിപ്പിക്കുകയും അവിടെ പ്രസംഗിച്ചതിന്റെ ക്ലിപ്പിങ്ങുകൾ വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുകയുമുണ്ടായി. ഒരു മഹാവ്യാധിക്കാലത്തെ വ്യത്യസ്തമായ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനമായി തോന്നുകയാൽ അതുകൂടി ഇവിടെ ഓർമിച്ച് എടുക്കുകയാണ്.

മഹാമാരി കാലങ്ങളിലെ മാനവസമൂഹത്തിന്റെ അതിജീവനതന്ത്രങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു എന്ന അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയത് സാഹിത്യത്തിലൂടെയാണ്. കൃതികളിലാണ്. പകർച്ചവ്യാധി പിടിപെട്ട് മനുഷ്യർ ഒന്നാകെ മരിച്ചുവീഴുമ്പോൾ നിസ്സഹായനായി നോക്കിനിന്ന പ്രാചീന മനുഷ്യരുടെ പ്രതികരണങ്ങൾ മുതൽ ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾക്കു ശേഷം വന്ന പുതിയ നിയന്ത്രണസംവിധാനങ്ങൾ വരെ വിവിധ സാഹിത്യകൃതികളിൽ ഭംഗിയായി ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

രോഗകാലം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ മുൻഗണനകൾ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. നമ്മുടെ ആകെ ജീവിതത്തിലെ ശാന്തമായ ഒഴുക്കിനെ അത് തടസ്സപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. വളരെ സാവകാശത്തിൽ പുതിയ ഒരു ജീവിതരീതി നാം ശീലിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പല ജന്മങ്ങളാലും മനുഷ്യന് നേടാനാകാത്ത വലിയ ഒരു അനുഭവത്തിന്റെ വാതായനം തുറന്നുതന്ന ഒരുകാലമാണിത്.

മനുഷ്യരാശിയുടെ സുദീർഘമായ ചരിത്രത്തിൽ, പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൊന്നൊടുക്കിയ മഹാരോഗങ്ങളും യുദ്ധങ്ങളും ക്ഷാമങ്ങളും എല്ലാം പലകാലങ്ങളിലുമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ആ ദുരന്തകാലങ്ങളെ സമഗ്രമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുള്ള ഒട്ടേറെ സാഹിത്യകൃതികൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.

സോഫോക്ലീസിന്റെ ‘Oedipus Rex’ എന്ന ‘അതുല്യയാത്ര’ കൃതി രചിക്കപ്പെട്ടത് BC 430-ലാണെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ഭീകരമായ ഒരു മഹാമാരിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലൂടെയാണ് ഈ കാവ്യം തുടങ്ങുന്നത്. മനുഷ്യർ നിരവധിയായി മരിക്കുന്നു, കന്നുകാലികൾ കൂട്ടമായി ചത്തു വീഴുന്നു, കബന്ധങ്ങൾ പെരുകുന്ന തെരുവുകൾ, നിസ്സഹായരായ മനുഷ്യരുടെ നിലവിളികൾ. എല്ലാം ചേർന്ന് പ്രകൃതിശക്തിയുടെ മുമ്പിൽ തകർന്നുവീഴുന്ന മനുഷ്യന്റെ ചിത്രമാണ് ആ കൃതിയിലൂടെ കാണുന്നത്. അത് വെറും ഭാവന ആയിരുന്നില്ല എന്ന് ആ കാലഘട്ടത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ചരിത്രമെഴുതിയ തൂസിഡിഡിസ് പോലുള്ള ചരിത്രകാരന്മാർ രേഖപ്പെടുത്തിയ കൃതികൾ വായിച്ചാൽ നമുക്ക് വ്യക്തമാകും. BC 430 കാലം വളരെ ശക്തമായ ഒരു മഹാമാരിയുടെ പിടിയിലായിരുന്നു. പെസ്റ്റ്ല്‍ൻസ്, സാംക്രമിക രോഗങ്ങൾ, സമൂഹവ്യാധികൾ എല്ലാം അന്ന് Athens നഗരത്തെ വിഴുങ്ങി.

Thucydides എന്ന ചരിത്രകാരൻ തന്റെ History of the Peloponnesian War ലേഖനത്തിൽ എഴുതുന്നു: “രോഗാവസ്ഥയെ ചിത്രീകരിക്കാൻ വാക്കുകൾ പരാജയപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യയാതനകൾ സഹനങ്ങളുടെ പരിധിക്ക് പുറത്തായിരുന്നു. അടുത്ത നിമിഷങ്ങളിൽ തങ്ങൾക്ക് എന്തു സംഭവിക്കുമെന്ന ഭയത്താൽ അവർ മതനിയമങ്ങളേയും മറ്റു മൂല്യങ്ങളേയും ഉപേക്ഷിച്ചു. രോഗങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ ഭൂമിയിൽ ജീവിതം മുട്ടുകുത്തുന്നു. രാജാവിനുപോലും അതിൽനിന്നു രക്ഷയില്ല. ഈ രോഗത്തിന് പ്രതിവിധി കണ്ടെത്താൻ ആർക്കും കഴിഞ്ഞില്ല. ആദ്യം മരിച്ചത് ചികിത്സകർ ആയിരുന്നു.” ഈ വാക്കുകൾ നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത് സാംക്രമിക രോഗങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ശാസ്ത്രീയമായ അറിവിന്റെ അഭാവത്തിൽ നിസ്സഹായനായി പകച്ചുനിൽക്കാൻ മാത്രം കഴിഞ്ഞ പ്രാചീന മനുഷ്യന്റെ കഥയാണ്.

Boccaccio-യുടെ Decameron എന്ന കൃതി പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഫ്ലോറൻസിനെ കാർന്നുതിന്ന Black Death എന്നറിയപ്പെട്ട പ്ലേഗ് രോഗവ്യാപനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ടതാണ്. Decameron രോഗാനന്തര നഗരത്തിന്റെ ദുരിതചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുകാണിക്കുന്നുണ്ട്. “രോഗവും മരണവും നഗരങ്ങളെ പൂർണമായും നശിപ്പിച്ചു. വീടുകൾ ശൂന്യമായി, തെരുവുകൾ നിശ്ശബ്ദമായി.”

Geoffrey Chaucer-ന്റെ Canterbury Tales-ൽ, പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഏതാണ്ട് പകുതിയും തകർന്നുപോയ Bubonic Plague-ന്റെ തീക്ഷ്‌ണാനുഭവങ്ങൾ നമുക്ക് വായിക്കാൻ കഴിയും. ലണ്ടനിൽനിന്നും Canterbury Church വരെ തീർത്ഥയാത്ര പോകുന്ന ഒരുകൂട്ടം ആളുകളുടെ അനുഭവങ്ങൾ മുഖേന, രോഗകാലഘട്ടം മനുഷ്യരുടെ ഭാവന, ആത്മാവ്, സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ എങ്ങനെ മാറ്റിവിടുന്നതായിരുന്നുവെന്ന് Chaucer സൂക്ഷ്മമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു, അവരുടെ സംഭാഷണങ്ങളിൽ പലപ്പോഴും.

പിന്നീട്, Daniel Defoe എഴുതിയ ‘A Journal of the Plague Year’ എന്ന കൃതിയിൽ, 1665-ലെ London Plague-ന്റെ ദൃക്‌സാക്ഷിയായ അനുഭവങ്ങൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. Defoe, “മലയാളത്തിൽ പറയാൻ പാടുള്ള വിധത്തിൽ, ഒരു കുടുംബത്തിലെ സുഖസൗഭാഗ്യം, അടുത്തവരുടെ മരണത്തോടെ ഒരു നിമിഷത്തിനുള്ളിൽ തകർക്കപ്പെടുന്നു” എന്നപോലെ, രോഗകാലഘട്ടത്തെ വ്യക്തിഗതമായും സാമൂഹികമായും വിശദമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ കൃതികൾ എല്ലാം ചേർന്ന് മനുഷ്യനിൽ മഹാമാരികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഭീതിയും അനിശ്ചിതത്വവും അതിനോട് പ്രതികരിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ ജീവൻ, ധൈര്യം, പ്രതിരോധ മനോഭാവങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന പ്രതീകങ്ങളാണ്.

പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഏതാണ്ട് പകുതിയും കൊന്നൊടുക്കിയ Bubonic Plague രോഗത്തിന്റെ തീക്ഷ്‌ണമായ അനുഭവം ജെഫ്രി ചോസറിന്റെ ‘Canterbury Tales’ എന്ന കൃതിയിൽ വായിക്കാൻ കഴിയും. ലണ്ടനിൽനിന്നും Canterbury പള്ളിയിലേക്ക് തീർത്ഥയാത്ര പോകുന്ന ഒരുകൂട്ടം ആളുകളുടെ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ വികസിക്കുന്ന രോഗകാല പശ്ചാത്തലത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ട കൃതിയാണിത്.

പിന്നീട് രോഗകാലഘട്ടത്തിന്റെ ദൃക്‌സാക്ഷി വിവരണം പോലെ എഴുതപ്പെട്ട കൃതി Daniel Defoe എഴുതിയ ‘A Journal of the Plague Year’ ആണ്. Defoe അവിടെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്: “മരണം വിജിഗീഷുവായി തെരുവുകളെ കീഴടക്കി. ദുരന്തബാധിതരുടെ നിലവിളികൾ നഗരഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് കടന്നുചെന്നു.”

1826-ൽ Mary Shelley എഴുതിയ ‘The Last Man’ എന്ന കൃതി കൊവിഡ് കാലഘട്ടത്തിൽ സോഷ്യൽമീഡിയകളിലും വലിയ രീതിയിൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടു. മനുഷ്യരാശി ചത്തൊടുങ്ങിയശേഷം, ഒരേ ഒരു മനുഷ്യൻ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു. അയാൾക്ക് ജീവിതം തുടരാന്‍ ആഗ്രഹം ഇല്ല. “സംസ്‌കാരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളിലൂടെ അയാൾ അലഞ്ഞുനടക്കുന്നു. തന്റെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ അർത്ഥങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട്.” മൃഗങ്ങളുടെ സമ്മേളനം നടക്കുന്നു, അവ വിലയിരുത്തുന്നു: “ഈ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ മൃഗങ്ങളിലും വച്ച് ഏറ്റവും വിഡ്ഢിയായ ജീവി മനുഷ്യനാണ്.” ഈ നോവലുകൾ വരാനിരിക്കുന്ന കാലഘട്ടത്തിന്റെയൊരു ദുരന്തസൂചകമായിട്ടുള്ളവയാണ്.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട് ആകുമ്പോഴേക്കും സാംക്രമിക രോഗങ്ങളെ ചെറുക്കേണ്ടത് എങ്ങനെയെന്ന് മനുഷ്യൻ മനസ്സിലാക്കിത്തുടങ്ങി. ശാസ്ത്രീയമായ രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ ആദ്യമായി കാണുന്നത് 1947-ൽ ഫ്രെഞ്ച് ദാർശനികനായ Albert Camus രചിച്ച ‘The Plague’ എന്ന നോവലിലാണ്. ഇപ്പോൾ ഈ നോവൽ വായിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രവചനാത്മകത നമ്മെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു.

അൽജീരിയയിലെ Oran എന്ന പേരിലുള്ള നഗരത്തിൽ ഒരു സവിശേഷമായ രോഗം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നു. ആദ്യം എലികളിലാണ് അത് കാണപ്പെടുന്നത്. പക്ഷേ, ആളുകൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല. പിന്നീട് രോഗം മനുഷ്യരിലേക്ക് പടരുന്നു. ഡോക്ടർ റിയൂസാണ് നോവലിലെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രം. അദ്ദേഹത്തിന്റെയൊരു രോഗി മരിക്കുന്നു. എന്നാൽ, രോഗത്തിന്റെ സ്വഭാവവും വ്യാപ്തിയും മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, നഗരത്തെ ആകെ സാംക്രമികരോഗം കീഴടക്കി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്ന് അയാൾ മനസ്സിലാക്കുന്നു. ആശുപത്രികളിൽ രോഗികൾ പെരുകുന്നു. ക്വാറന്റൈൻ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നു, മരണങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുന്നു. നഗരാതിർത്തികളിൽ നിയന്ത്രണം കടുപ്പിക്കുന്നു. ഗതാഗതങ്ങൾ നിരോധിക്കുന്നു.

ഈ കൊറോണക്കാലത്ത് നാം കാണുന്ന പല കഥാപാത്രങ്ങളേയും വായനക്കാർക്ക് ഇവിടെ തിരിച്ചറിയാനാകും. Containment സോണുകളിൽനിന്നും രക്ഷപ്പെട്ട് നഗരാതിർത്തിക്ക് പുറത്തേക്ക് പോകുന്ന റെയ്‌മണ്ട് എന്ന കഥാപാത്രം. നിയന്ത്രണങ്ങൾ മറികടന്ന് നിയമവിരുദ്ധമായി നഗരത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് നേരെ പൊലീസ് വെടിവെയ്ക്കുന്നു. അതോടെ ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ തകർന്നു. നിയന്ത്രിതമേഖല എന്താണെന്ന് ജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ല. മനുഷ്യരുടെ പാപങ്ങൾക്ക് ദൈവം നൽകിയ ശിക്ഷയാണ് രോഗം എന്ന് പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഫാദർ ഈ നോവലിലുണ്ട്.

ആരോഗ്യമുള്ള ജനങ്ങളെ രോഗബാധിത പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുമായി സമ്പർക്കമില്ലാതെ സംരക്ഷിച്ചുനിർത്താനുള്ള ശ്രമമാണ് Containment Zone പ്രഖ്യാപനത്തിനു പുറകിൽ. കൊറോണക്കാലത്ത് നാം കേട്ട പുതിയ പദപ്രയോഗങ്ങൾ ഒക്കെ ആദ്യമായി വന്നത് ഈ നോവലിലാണ്.

പുറത്തു നടക്കുന്ന ബഹളങ്ങളിൽ ഒന്നും ശ്രദ്ധിക്കാതെ ഡോക്ടർ റിയൂസ്, തന്റെ അക്ഷീണ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ രോഗികളെ സഹായിക്കുന്നു. പതിനെട്ടും ഇരുപതും മണിക്കൂറുകൾ രോഗികളെ പരിചരിക്കുന്ന ഡോക്ടർമാർ. തന്റെ ഭാര്യ മറ്റൊരു രോഗം ബാധിച്ചശേഷം ചികിത്സയിൽ കഴിയുന്നു, അവരെ നോക്കാനോ ശുശ്രൂഷിക്കാനോ കഴിയുന്നില്ല, അവസാനം അവർ മരിക്കുന്നു. പക്ഷേ, താൻ ഒരു ഡോക്ടറാണ്. യാതന അനുഭവിക്കുന്ന രോഗികളെ ശുശ്രൂഷിക്കുക എന്നുള്ളതാണ് തന്റെ ദൗത്യമെന്ന് ഡോക്ടർ റിയൂസ് തിരിച്ചറിയുന്നു.

ഒരു രോഗകാലത്തിന്റെ എല്ലാ തീക്ഷ്‌ണതയും ഈ നോവലിൽ നമുക്ക് വായിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയും. ക്രമേണ രോഗം ശമിക്കുന്നു. നഗരം ശാന്തമാകുന്നു, ജനങ്ങൾ സാധാരണ ജീവിതത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നു.

പിന്നീട് ഗബ്രിയേൽ ഗാർസിയ മാർക്വേസ് ‘One Hundred years of Solitude’ എന്ന നോവലിൽ ചില സാങ്കല്പിക രോഗങ്ങൾ വ്യാപിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥകൾ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. മക്കോണ്ട എന്ന സാങ്കല്പിക നഗരത്തിൽ നിദ്രാരാഹിത്യ മഹാമാരി എന്നു വിളിക്കാവുന്ന രോഗം വ്യാപിച്ചതോടെ മനുഷ്യർക്ക് ഉറക്കം ഇല്ലാതാകുന്നതിനും ഭ്രാന്തമായ ഒരു മാനസികാവസ്ഥയിലേക്ക് പോകുന്നതിനും കാരണമാകുന്നു. പിന്നീട് മനുഷ്യർക്ക് ആകെ മറവിരോഗം ബാധിക്കുന്നു. ഓർമകൾ നിലനിർത്താൻ ആളുകൾ നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങളുടെ മാജിക്കൽ റിയലിസ്റ്റിക് ചിത്രീകരണവും ഈ നോവലിൽ കാണാം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്നെ ലൗ ഇൻ ടൈംസ് ഓഫ് കോളറ എന്ന നോവൽ ഒരു കോളറക്കാലത്തെ അനശ്വരമായ പ്രണയത്തിന്റെ കഥയാണ്. മനുഷ്യജീവിതത്തെ രോഗാവസ്ഥകൾ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്ന് ഈ നോവലുകളും അഗാധമായ ഉൾക്കാഴ്ചകൾ നൽകുന്നു.

പരമ്പരയിലെ ഏറ്റവും ഉജ്ജ്വലമായ നോവൽ എന്നു പറയാവുന്നത് പോർച്ചുഗീസ് നോവലിസ്റ്റായ ജോസ് സരമാഗു എഴുതിയ ‘ബ്ലൈൻഡ്‌നെസ്സ്’ എന്ന നോവലാണ്. കണ്ണുകളിൽ തീക്ഷ്‌ണമായ ഒരു വെളിച്ചം വന്നു മൂടുന്നതോടുകൂടി അത് അന്ധയായി മാറുന്നു. Ophthalmologist ആയ ഒരു ഡോക്ടർ ചില രോഗികളിൽ ഇത് ശ്രദ്ധിക്കുന്നു, പെട്ടെന്നുതന്നെ ഡോക്ടറും രോഗിയായിട്ട് മാറുന്നു. പ്രദേശത്തുള്ള ആളുകളൊട്ടാകെ ഈ രോഗം ബാധിച്ചതായി മനസ്സിലാക്കുന്നു. അവരെ ചികിത്സിക്കുന്ന ആശുപത്രി കേന്ദ്രീകൃതമായ സാഹചര്യവും ഭക്ഷണവിതരണത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അപാകതകളും വലിയ വെല്ലുവിളികളായി മാറുന്നു. രോഗം നഗരത്തിലൊഴുകി പടരുന്നു. ആശുപത്രികളിൽ പട്ടാളക്കാരെ ഗാർഡ് ഡ്യൂട്ടിയായി നിയോഗിക്കുന്നു; പക്ഷേ, ഗാർഡ് ഡ്യൂട്ടിയിലുള്ള പട്ടാളക്കാരെ സ്വയം ഈ രോഗം ബാധിക്കുന്നു. അതോടെ പട്ടാളക്കാർ നഗരം ഒഴിഞ്ഞുപോകുന്നു. അതോടെ ആ നഗരം പൂർണമായും സാമൂഹ്യശൈഥില്യത്തിന്റെ പിടിയിലാകുന്നു. ഭക്ഷണവിതരണത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ കൈകളിൽ എത്തുന്നു. ഭക്ഷണത്തിന് പ്രതിഫലമായി സ്ത്രീകൾക്കെതിരെ ക്രൂരമായ ബലാത്സംഗങ്ങൾ നടക്കുന്നു. കുടുംബബന്ധങ്ങൾ ശിഥിലമാകുന്നു. ആളുകൾക്ക് പരസ്പരം തിരിച്ചറിയാനോ ബന്ധപ്പെടാനോ കഴിയാതെ പോകുന്നു.

ഈ നോവലിൽ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് പേരില്ല. ഡോക്ടറുടെ ഭാര്യ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു കഥാപാത്രമുണ്ട്. അവർക്കു മാത്രമാണ് കണ്ണ് കാണാനാകുന്നത്. പക്ഷേ, അവർക്ക് കണ്ണ് കാണാം എന്ന കാര്യം സർക്കാർ അധികൃതരിൽനിന്നും ഡോക്ടർമാരിൽനിന്നും മറച്ചുവെയ്ക്കുന്നു. കാരണം, രോഗിയായ ഭർത്താവിനെ ശുശ്രൂഷിക്കാൻ അവൾക്ക് കഴിയണമെങ്കിൽ, അവൾക്കും അന്ധത ബാധിച്ചിരിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ആശുപത്രിയിൽനിന്ന് പുറത്തുപോകേണ്ടിവരും.

ഡോക്ടറുടെ ഭാര്യ സംഭവങ്ങളെ വിലയിരുത്തുന്ന ഒരു ഘട്ടത്തിൽ അവൾ ഗുണ്ടാസംഘത്തിന്റെ തലവനെ കൊന്നുകളയുന്നു. ക്രമേണ രോഗം ശമിക്കുന്നു.

ഒരു സവിശേഷമായ രചനാശൈലിയിലാണ് ഈ കൃതി രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് - വിരാമങ്ങളില്ല, അർദ്ധവിരാമങ്ങളില്ല, സെമിക്കോളനുകളില്ല, പാരഗ്രാഫുകളില്ല, വരികൾ എവിടെയും അവസാനിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ തന്നെ മനുഷ്യന്റെ ചിന്തകൾക്ക് ഇത്തരത്തിലുള്ള വിരാമങ്ങളോ നിയമങ്ങളോ ഇല്ല എന്നതാണ് നോവൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. “Inside us there is something that has no name, that something is what we are. I don't think we did go blind, I think we are blind. Blind but seeing. Blind people who can see, but do not see.”

മനുഷ്യന്റെ സാമൂഹ്യ അവബോധത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിൽനിന്ന് ഉയരുന്ന ഈ വരികൾ Blindness എന്ന കൃതിയെ ഒരു വായനാനുഭവമെന്നതിലും കൂടുതൽ ദാർശനിക അനുഭവമാക്കി മാറ്റുന്നു. ഈ നോവലിന്റെ sequel എന്ന രീതിയിൽ 2004-ൽ ‘Seeing’ എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു നോവൽ സരമാഗു രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഇത്തരത്തിലൊരു സാംക്രമിക രോഗകാലഘട്ടത്തിന്റെ സമഗ്രമായ ചിത്രം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ധാരാളം കൃതികൾ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലുള്ള സാഹിത്യകൃതികളിൽ പല കാലഘട്ടങ്ങളിലും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ചരിത്രത്തിലെ വലിയ മരണത്തിന്റെ രോഗപീഡകളുടെ കാലമായിരുന്നു അതെന്ന് നമുക്ക് വിലയിരുത്താൻ സാധിക്കും.

മലയാള സാഹിത്യത്തിലും ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരുപാട് രചനകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നാലപ്പാട് നാരായണമേനോന്റെ ‘കണ്ണുനീര്‍ത്തുള്ളികൾ’' വസൂരി രോഗം വന്ന് മരിച്ച ഭാര്യയ്ക്കുള്ള തിലോദകം എന്ന രീതിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ടതാണ്: “അനന്തമജ്ഞാതമവര്‍ണനീയം

ഈ ലോകഗോളം തിരിയുന്ന മാര്‍ഗം

അതിങ്കലെങ്ങാണ്ടൊരിടത്തിരുന്ന് നോക്കുന്ന

മര്‍ത്യന്‍ കഥയെന്തറിഞ്ഞു...”

പ്രപഞ്ചശക്തികൾക്കു മുന്നിൽ പിടിച്ചുനില്‍ക്കാൻ കഴിയാത്ത മനുഷ്യന്റെ അവസ്ഥയെ ഇതുപോലെ തീക്ഷ്‌ണമായി എഴുതിയ വേറെ വരികൾ അപൂർവമാണ്. അതുപോലെ എം.ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ ‘അസുരവിത്ത്’ - ഗൂഡല്ലൂരിൽ പടർന്ന വസൂരിയെ പശ്ചാത്തലമാക്കി രോഗകാല ജീവിതയാതനകൾ ആഴത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ കൃതിയാണ്. കാക്കനാടന്റെ ‘വസൂരി’ രോഗവും മരണവും ഇതിവൃത്തമായി എഴുതിയ മലയാളത്തിലെ മികച്ച രചനകളിൽ ഒന്നാണ്.

മലയാളത്തിന്റെ ഭാഷാഭംഗിയിലൂടെ വേറിട്ട വായനാനുഭവം നൽകിയ ഒ.വി. വിജയന്റെ ‘ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസ’ത്തിൽ, രോഗം പ്രധാന ഇതിവൃത്തം അല്ലെങ്കിലും രോഗകാലം ജനജീവിതത്തെ എങ്ങനെ ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ വിചിത്രമായ ചിത്രീകരണങ്ങൾ നമുക്ക് വായിക്കാനാകും. ഏറ്റവും പുതിയ കാലഘട്ടത്തിൽ അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട് എഴുതിയ ‘എൻമകജെ’ - കാസർകോടിനെ ബാധിച്ച എൻഡോസൾഫാൻ ദുരന്തത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ദുരിതങ്ങളും രോഗാനുഭവങ്ങളും ലളിതമായ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞ കൃതിയാണ്.

ഇത്തരത്തിൽ മലയാള സാഹിത്യത്തിലും രോഗകാലഘട്ടം നല്ല രീതിയിൽ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ധാരാളം രചനകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. സാഹിത്യകൃതികളിൽ മാത്രമല്ല, ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിലും അതുപോലെത്തന്നെ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിലും രോഗകാലത്തിന്റെ സാന്ദ്രമായ സാമൂഹ്യ നിരീക്ഷണങ്ങൾ കാണാനാകും. Dr. Amartya Sen-ന്റെ ‘Entitlement Approach to Famine’ എന്ന കൃതിയിൽ 1905-ലെ ബംഗാളിലെ ക്ഷാമത്തെപ്പറ്റി എഴുതിയിരിക്കുന്ന വരികൾ ഇങ്ങനെയാണ്: ‘One could hardly see the water of the river Jhelum as it was entirely covered with corpses of starving million.’ രോഗം കൊണ്ട് മരിച്ച പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ മൃതശരീരങ്ങൾ നദികളിൽ പൊങ്ങിക്കിടന്നതിനാൽ നദിയിൽ വെള്ളം പോലും കാണാനാകാത്ത അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചാണ് ഇതിൽ പറയുന്നത്.

ഇത്തരത്തിൽ സാംക്രമികരോഗ കാലഘട്ടത്തിന്റെ സമഗ്രമായ ചിത്രം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ധാരാളം കൃതികൾ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലുള്ള സാഹിത്യത്തിൽ പല കാലഘട്ടങ്ങളിലും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ചരിത്രത്തിലെ വലിയ മരണത്തിന്റെ രോഗപീഡകളുടെ കാലമായിരുന്നു അത്.

മനുഷ്യന്റെ സുദീർഘമായ ചരിത്രത്തിൽ മഹാമാരിയുടെ മരണതാളങ്ങൾ ഒരു സംസ്‌കൃതിയെ തന്നെ ഇല്ലാതാക്കിയ ദുരന്താനുഭവങ്ങൾ പല കാലങ്ങളിലായി ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ലോകമെമ്പാടും ഉണ്ടായിട്ടുള്ള കൊറോണ മരണത്തിന്റെ കണക്ക് ഒരു കോടിയിലേക്ക് അടുക്കുകയാണ്. മരണത്തിന്റെ കാറ്റ് വീശുകയാണ്. ഹേമിംഗ്‌വേ പറയുന്നതുപോലെ, എല്ലാ കഥകളും നീണ്ടുനീണ്ടു പോകുമ്പോൾ മരണത്തിൽ കലാശിക്കുന്നു. ഇന്നലെകൾ വിഡ്ഢിയായ മനുഷ്യനെ പഠിപ്പിച്ചത് മരണത്തിലേക്കുള്ള വഴിയാണെന്ന് ഷേക്‌സ്‌പിയർ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മരണഗന്ധം കലർന്നതാണെന്നത് നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്ന കാലമാണിത്. അതിജീവനത്തിന്റെ പാതകൾ ദുഷ്‌കരമാണെങ്കിലും നമുക്കു മുന്നിൽ മറ്റു മാർഗങ്ങൾ ഇല്ല. ജീവന്റെ കൊടിപ്പടം താഴ്‌ത്താൻ മൃത്യുവിന് കഴിയില്ല. പ്രകൃതിശക്തികൾക്കു മുന്നിൽ നിസ്സഹായനായി കീഴടങ്ങിയ മനുഷ്യനിൽനിന്നും കൂടുതൽ കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയ അറിവ് നേടുന്നതോടെ കാലങ്ങളിലൂടെ രോഗപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ പരിണമിച്ച് എങ്ങനെ ഇന്നത്തെ നിലയിൽ എത്തിയെന്ന് വിശദീകരിക്കാനാണ് വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ രചിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യകൃതികളിലൂടെ ഓട്ടപ്രദക്ഷിണം നടത്തിയത്.

ഇത് ഡോക്ടർമാരുടെ, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെ, നഴ്‌സുമാരുടെ മഹത്തായ സേവനങ്ങളെ നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കേണ്ട ഒരുകാലം കൂടിയാണ്. ജീവൻ നിലനിർത്താൻ വേണ്ടി രാപകലില്ലാതെ അവർ നടത്തുന്ന അക്ഷീണമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യ നിഷേധവും മറ്റുമുണ്ടാക്കുന്ന ചെറിയ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒന്നുമല്ല. നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ മനുഷ്യരാശി പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ സാംക്രമിക രോഗങ്ങളെ കീഴടക്കാൻ കണ്ടെത്തിയ സംവിധാനങ്ങളാണ് containment zone, quarantine centre തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങൾ. നമുക്ക് പുറകോട്ട് സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഈ കാലവും കടന്നുപോകും.