വിദൂരദേശത്തെ സംഘർഷം നിശ്ശബ്ദം നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ മാറ്റുന്നതെങ്ങനെ?

പശ്ചിമേഷ്യയിലുടനീളം വർഷങ്ങളോളം യാത്രചെയ്ത അനുഭവമാണ് എനിക്ക്. ചക്രവാളത്തിനപ്പുറം എണ്ണക്കപ്പലുകൾ നിറഞ്ഞ തുറമുഖങ്ങൾ, ചരക്ക് വരവിന്റെ എണ്ണം കൊണ്ട് സമയം അളക്കുന്ന വ്യാപാരികൾ, ഭാഷണങ്ങളേക്കാൾ ഭൂപടങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ള നയരൂപീകരണ മുറികൾ. ഈ യാത്രകളിലൂടെ എനിക്ക് വ്യക്തമായ ഒരു സത്യം: ഇവിടെ ഭൂമിശാസ്ത്രമാണ് വിധി , ആ വിധി ഭൂപടത്തിലെ അതിരുകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്നില്ല.

ഇന്ന് ഇറാൻ, ഇസ്രയേൽ, അമേരിക്ക എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട സംഘർഷം ശക്തമാകുമ്പോൾ, ഒരു പഴയ അനുഭവത്തിന്റെ ആവർത്തനംപോലെ തോന്നുന്നു. ഭാഷ പരിചിതമാണ്-സുരക്ഷ, പ്രതിരോധം, പ്രതികാരം-പക്ഷേ, അനന്തരഫലങ്ങൾ നയരൂപകർത്താക്കൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ ആവണമെന്നില്ല. തന്ത്രപരമായ ഒരു ഗംഭീര നീക്കമായി കരുതി ആരംഭിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും പ്രദേശത്തിന്റെ അതിർത്തികൾ കടന്ന് ലോകമെങ്ങും പടരുന്ന വലിയ ഒരു ദുരന്തസംഭവമായി മാറുന്നു. ഇപ്പോൾ നമ്മൾ കാണുന്നത് അതുതന്നെയാണ്.

ഈ സാഹചര്യത്തിന്റെ തുടക്കം

ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കാൻ, കാര്യങ്ങൾ വേറൊരു വഴിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞേക്കാമായിരുന്ന ഒരു സമയത്തിലേക്ക് മടങ്ങണം.

2015-ൽ ഇറാൻ സംയുക്ത സമഗ്ര പ്രവർത്തന പദ്ധതിയിൽ (Joint Comprehensive Plan of Action-JCPA) ഏർപ്പെട്ടു. ഇറാനും വിശാലമായ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സുസ്ഥിരമാക്കാൻ ഈ കരാറിന് കഴിയുമെന്ന് പലരും വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. അത് പൂർണതയുള്ളതായിരുന്നില്ല, പക്ഷേ, അത് സംവാദത്തിന് ഒരു വാതിൽ തുറന്നു. ഉടനടിയുള്ള പിരിമുറുക്കങ്ങൾ കുറച്ചു. സംഘർഷം അനിവാര്യമല്ലെന്നൊരു ചെറിയ പ്രതീക്ഷയെങ്കിലും ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ അത് നൽകിയിരുന്നു.

ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ കീഴിൽ അമേരിക്ക കരാർ പിൻവലിച്ചതോടെ ആ വാതിൽ അടഞ്ഞു. ഒരിക്കൽ തകർന്ന വിശ്വാസം പുനർനിർമിക്കുക പ്രയാസമാണ്. അപ്പോഴും ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുമെന്നതിന്റെ സൂചനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. നയതന്ത്ര ചാനലുകൾ പൂർണമായും അടച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ നിലപാട് കടുപ്പിച്ചതോടെ സമവായത്തിന് പകരം ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്കാണ് കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങിയത്.

ഇതിന്റെ പിന്നിൽ മറ്റൊരു അനുമാനവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ഏറ്റുമുട്ടൽ ഉണ്ടായാൽത്തന്നെ അത് ഹ്രസ്വകാലത്തേക്കായിരിക്കുമെന്ന് പലരും വിശ്വസിച്ചു. സമ്മർദം വേഗത്തിൽ ഫലങ്ങൾ നൽകും. ഇറാൻ ദുർബലമാകും, ഒരുപക്ഷേ, തകരും എന്ന പ്രതീക്ഷ.

പക്ഷേ, പശ്ചിമേഷ്യയ്ക്ക് ഒരു ദീർഘമായ ഓർമയുണ്ട്. ഇവിടെ സംഘർഷങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് അവസാനിക്കുന്നില്ല. അവ പരിണമിക്കുകയേയുള്ളൂ.

ഇറാൻ തകർന്നില്ല. അവർ പ്രതികരിച്ചു. പ്രതികരണങ്ങൾ ആരംഭിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, അവ അപൂർവമായി മാത്രമേ നിയന്ത്രിതമായി നിലനിൽക്കൂ. അവ ഭൂമിശാസ്ത്രം, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ആഗോള സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയെക്കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി വ്യാപിക്കുന്നു.

ബലപ്രയോഗവും അധികാര പരിധികളും

ആധുനിക അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിന്റെ കാതൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ചാർട്ടറാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ആർട്ടിക്കിൾ 2(4). ഈ വ്യവസ്ഥ ലളിതവും എന്നാൽ, ശക്തവുമായ ഒരു നിയമം നിർദേശിക്കുന്നു: മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ പ്രാദേശിക സമഗ്രതയ്ക്കോ (territorial integrity) രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനോ (political independence) എതിരായി സംസ്ഥാനങ്ങൾ ബലപ്രയോഗം നടത്തരുത്.

പ്രായോഗികമായി, ഇതിനർത്ഥം സൈനിക നടപടി-ബോംബാക്രമണം, അധിനിവേശം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു രാജ്യത്തിനെതിരായ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള സായുധ ആക്രമണം-പൊതുവെ നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നാണ്.

ഈ നിയമത്തിന് വ്യക്തമായ രണ്ട് അപവാദങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. ഒന്ന്, അന്താരാഷ്ട്ര സമാധാനം നിലനിർത്താൻ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ ബലപ്രയോഗത്തിന് അധികാരം നൽകുമ്പോഴാണ്. മറ്റൊന്ന്, ആർട്ടിക്കിൾ 51 പ്രകാരം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട സ്വയം പ്രതിരോധത്തിനുള്ള അവകാശമാണ്; പക്ഷേ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു സായുധ ആക്രമണം (an actual armed attack) നടന്നാൽ മാത്രം.

ഇവിടെയാണ് ചർച്ച സങ്കീർണമാകുന്നത്. ‘സായുധ ആക്രമണം’ എന്നറിയപ്പെടുന്നത് എന്താണ്? സ്വയം പ്രതിരോധം എപ്പോഴാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്, അത് എപ്പോഴാണ് പ്രതികാരമായി മാറുന്നത്? ഇവ അമൂർത്തമായ ചോദ്യങ്ങളല്ല. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപ്രകാരം രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എങ്ങനെ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു എന്നതിൽ ഈ ചോദ്യങ്ങൾ നിർണായകമാണ്.

അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതി (ICJ) ഈ വിഷയങ്ങളിൽ വ്യക്തത വരുത്താൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ ബലപ്രയോഗവും സായുധ ആക്രമണമായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന് അത് നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന് ഒരു നിർദിഷ്ട വ്യാപ്തിയും ഫലവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. ബലപ്രയോഗത്തിനുള്ള നിരോധനം ആയുധങ്ങളുടെ സ്വഭാവം നോക്കാതെ ബാധകമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഇറാൻ ഉൾപ്പെടുന്ന സൈനിക നടപടികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, നിയമപരമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനാവാത്തതായിത്തീരുന്നു. സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന്റെ വ്യക്തമായ അംഗീകാരമില്ലാതേയോ അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം പ്രതിരോധത്തെ ന്യായീകരിക്കുന്ന പ്രകടമായ സായുധ ആക്രമണമില്ലാതേയോ ബലപ്രയോഗം നടത്തിയാൽ, അത് ആർട്ടിക്കിൾ 2(4) പ്രകാരമുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.

അതേസമയം രാജ്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും സ്വയംരക്ഷയെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ ഭാഗം ന്യായീകരിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പരിധി കവിയുന്ന രീതിയിലാണ്. നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾപോലും പ്രതിരോധം അല്ലെങ്കിൽ മുൻകരുതൽ നടപടികൾ ചിലപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയമായി ന്യായീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

നിയമവും പ്രയോഗവും തമ്മിലുള്ള ഈ വിടവ് പുതിയതല്ല. എന്നാൽ, ഇത്തരം സംഘർഷങ്ങളിൽ അത് കൂടുതൽ വ്യക്തവും ദൂരവ്യാപകമായ പ്രത്യാഘാതം ഉണ്ടാക്കുന്നതുമാണ്.

ഈ സംഘർഷം ഈ മേഖലയ്ക്ക് അപ്പുറത്തേക്ക് വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ, രണ്ട് ഇടുങ്ങിയ ജലപാതകൾ പരിശോധിക്കണം. ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര ലേഖകനായ സ്റ്റാൻലി ജോണി ഒരു ലേഖനത്തിൽ ഈ വിഷയം വ്യക്തമായി വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ആദ്യത്തേത് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കാണ് (Strait of Hormuz). ലോകത്തിലെ എണ്ണയുടെ വലിയൊരു പങ്ക് ഈ ഇടനാഴിയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ഇവിടെ തടസ്സമുണ്ടാകുമെന്ന ചെറിയ സൂചനപോലും ആഗോള വിപണികളെ അസ്വസ്ഥമാക്കാൻ പര്യാപ്തമാണ്.

രണ്ടാമത്തേത് ചെങ്കടലിനെ ഏദൻ ഉൾക്കടലുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബാബ് എൽ-മന്ദേബ് കടലിടുക്കാണ് (Bab el-Mandeb Strait). ഏഷ്യയേയും യൂറോപ്പിനേയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ വ്യാപാരപാതകളിൽ ഒന്നാണിത്.

ഇവ വെറും ജലപാതകൾ മാത്രമല്ല, ആഗോള സമ്മർദ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. അവ സാധാരണഗതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചാൽ, ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ സുഗമമായി നീങ്ങും. അവ അസ്വസ്ഥമായാൽ, അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് അലയടിക്കും.

യെമന്റെ നിശ്ശബ്ദസാന്നിധ്യം

യെമനിലെ ഹൂതികൾ ആണ് ബാബ് അൽ-മന്ദബിനടുത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. കുറേക്കാലമായി അവർ ഇറാനുമായി നല്ല ബന്ധത്തിലാണ്. നേരിട്ട് ഈ യുദ്ധത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലെങ്കിലും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനംകൊണ്ട് അവർക്ക് യെമനിനു പുറത്തേക്കും സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയും. ഇതുവരെ അവർ ഈ സംഘർഷത്തിൽ ഇടപെട്ടിട്ടില്ല. എന്നാൽ, അവരുടെ ഇടപെടലിന്റെ സാധ്യത തന്നെ ആശങ്ക സൃഷ്ടിക്കാൻ മതിയാകുന്നു. ബാബ് എൽ-മന്ദേബ് കടലിടുക്ക് പൂർണമായി അടയ്ക്കേണ്ടതില്ല. ഡ്രോൺ അക്രമം മാതിരിയുള്ള ചെറിയ ഇടപെടലുകൾപോലും വ്യാപാരരീതികളെ മാറ്റും. കപ്പലുകൾ വഴിതിരിയും. ഇൻഷുറൻസ് ചെലവ് ഉയരും. ചരക്കുകൾ വൈകി എത്തുന്നത് സാധാരണമാകും.

കൂടുതൽ ഗുരുതരമായൊരു സാഹചര്യം ചിന്തിക്കുക. ഇറാൻ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ സമ്മർദം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതേസമയം ഹൂതികൾ ബാബ് അൽ-മന്ദബിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. രണ്ടു ജലപാതകളും ഒരേ സമയം സമ്മർദത്തിലാകും. ഇത് പെട്ടെന്ന് സംഭവിക്കുന്നതോ ഗതാഗതം ഒറ്റയടിക്ക് നിലയ്ക്കുന്നതോ ആയ ഒരു സാഹചര്യമാകണമെന്നില്ല. മറിച്ച് സാവധാനത്തിൽ രൂക്ഷമാകുന്ന പ്രതിസന്ധിയാകും ഇത് സൃഷ്ടിക്കുക. ഉല്പന്ന വിതരണം കുറയും, ചെലവ് ഉയരും, അനിശ്ചിതത്വം വർധിക്കും.

അടിത്തട്ടിലെ സൂചനകൾ

ഈ മേഖലയിലെ ഊർജ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കെതിരായ (energy infrastructure) സമീപകാല ആക്രമണങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളായി തോന്നാം. എന്നാൽ, നിയമപരവും തന്ത്രപരവുമായ വീക്ഷണകോണിൽനിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ, അവ ദിശാസൂചകങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു. നേരിട്ടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിനപ്പുറം സംഘർഷങ്ങൾ വളരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് അവ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഊർജ സംവിധാനങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിടുന്നുവെങ്കിൽ, പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ വിശാലമായ മേഖലയിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് പ്രതികരണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത് സൈനിക നടപടിയെക്കുറിച്ചല്ല. പൂർണതോതിലുള്ള യുദ്ധത്തിലേക്ക് കടക്കാതെ തന്നെ ലക്ഷ്യം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചും സൈനികശേഷി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുമാണ്.

നിയന്ത്രണം ഇത്ര ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

ദൂരെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ, ശക്തമായ രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഈ ജലപാതകൾ സുരക്ഷിതമാക്കാനും സ്ഥിരത പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും കഴിയുമെന്ന് തോന്നിയേക്കാം. എന്നാൽ, യാഥാർത്ഥ്യം വളരെ സങ്കീർണമാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് സുരക്ഷിതമാക്കുക എന്നത് വെറുമൊരു നാവിക ദൗത്യമല്ല. തീർച്ചയായും അതിന് കരയിലൂടെയുള്ള, അതിതീവ്രമായ അപകടസാധ്യതകൾ ഉള്ള, സൈനിക നീക്കങ്ങളും ആവശ്യമായി വന്നേക്കും. അത്തരം ശ്രമങ്ങൾ എത്രത്തോളം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതായി മാറുമെന്ന് കാണിക്കാൻ ചരിത്രം മതിയായ ഉദാഹരണങ്ങൾ നൽകുന്നു.

അതേസമയം, ഒരു മേഖലയിലെ സമ്മർദം മറ്റൊരു മേഖലയിൽ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും. സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുമ്പോൾ, ഹൂതികൾ ബാബ് അൽ-മന്ദബിൽ ഇടപെട്ടാൽ രണ്ടാമത്തെ പ്രതിസന്ധികേന്ദ്രം രൂപപ്പെടും. ഇത് സംഘർഷം അതിവേഗത്തിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിന് കാരണമാകുകയും ചെയ്യും.

സംഘർഷം തുടരുകയാണെങ്കിൽ

സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം നിയമമോ രാഷ്ട്രീയമോ അല്ല; അടുത്തത് എന്താണ് എന്നതാണ്. സംഘർഷം തുടരുകയാണെങ്കിൽ അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ നിത്യജീവിതത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും. Strait of Hormuz പോലുള്ള പ്രധാന കടൽമാർഗങ്ങളിലെ സംഘർഷങ്ങൾ മൂലം ഊർജ വിതരണം തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ, അതിന്റെ സ്വാധീനം ഇന്ത്യയിലെ അടുക്കളകളിലേക്ക് വളരെ വേഗത്തിൽ എത്തുന്നു. സാധാരണ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഇത് മാസച്ചെലവ് ഉയരുന്നതായും പാചകശീലങ്ങളിൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങളായും അനുഭവപ്പെടും.

ചെറിയ ഹോട്ടലുകൾക്കും വഴിയോര ഭക്ഷണശാലകൾക്കും ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാണ്. ഇവ കുറഞ്ഞ ലാഭത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്, പൂർണമായും LPG-യിൽ ആശ്രയിച്ചാണ്. വിതരണം കുറയുമ്പോൾ, അവർ അളവ് കുറയ്ക്കുകയോ വില കൂട്ടുകയോ ചിലപ്പോൾ താൽക്കാലികമായി അടയ്ക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടിവരുന്നു. ഒരിക്കൽ നഷ്ടപ്പെട്ട കച്ചവടം തിരികെ നേടുന്നത് എളുപ്പമല്ല.

വലിയ ഹോട്ടൽ മേഖലയ്ക്ക് ചില സമ്മർദം താങ്ങാൻ കഴിയും; പക്ഷേ, ചെലവ് വർധന ഒടുവിൽ ഭക്ഷണവിലയിൽ പ്രതിഫലിക്കുകയും ആവശ്യകത കുറയുകയും ചെയ്യും. ഫുഡ് ഡെലിവറി പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളേയും ഇത് ബാധിക്കും; പങ്കാളി ഹോട്ടലുകൾ കുറയുകയും ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ലഭ്യമായ ഓപ്ഷനുകൾ കുറയുകയും ചെയ്യും.

മറ്റൊരു വിഷയം തൊഴിൽ നഷ്ടം ആണ്. പാചകക്കാർ മുതൽ വിതരണക്കാരും വിളമ്പുകാരും ആയ തൊഴിലാളികൾ വരെയുള്ളവരുടെ ഉപജീവനം അടുക്കളകളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗ്യാസ് ലഭ്യത കുറയുമ്പോൾ വരുമാനം നിശ്ശബ്ദമായി കുറയുന്നു.

കൃഷി ഊർജവുമായി അടുത്ത ബന്ധത്തിലാണ്. യൂറിയ, അമോണിയ തുടങ്ങിയ വളങ്ങൾ പ്രകൃതിവാതകത്തിൽനിന്നാണ് ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. കൃഷിപ്പണികളും എണ്ണ ഇന്ധനത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഊർജവില ഉയർന്നാൽ കൃഷിച്ചെലവ് ഉയരും. അതോടെ ഭക്ഷ്യവിലയും ഉയരും. ഇന്ധനവില ഉയർന്നാൽ ചരക്കുകൂലി കൂടും, വൈദ്യുതി ഉല്പാദനച്ചെലവ് കൂടും. ഇത് ക്രമേണ ഓരോ കുടുംബത്തേയും ബാധിക്കും. ആഗോളവ്യാപാരം മന്ദഗതിയിലാകും. കപ്പലുകൾ നീണ്ട വഴികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കും. ചെലവ് കൂടും. സാധനങ്ങൾക്ക് വില കൂടും.

ഈ സംഘർഷത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കഥ മിസൈലുകൾ, യുദ്ധതന്ത്രം, അല്ലെങ്കിൽ നിയമം എന്നിവയെക്കുറിച്ചല്ല. അത് ചലനത്തെക്കുറിച്ചാണ്; സഞ്ചരിക്കാത്ത എണ്ണ, കടന്നുപോകാത്ത കപ്പലുകൾ, എടുക്കുന്നിടത്ത് തന്നെ ഉറച്ചുനിൽക്കാത്ത തീരുമാനങ്ങൾ. ഒരു ഇടുങ്ങിയ കടലിടുക്ക് ലോകത്തിലെ ഊർജത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്ന് വഹിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ തടസ്സം ഒരു പ്രാദേശിക സംഭവമായി തുടരുന്നില്ല; അത് ഒരു ആഗോള പ്രതിസന്ധിയായി മാറുന്നു. വിലകൾ ഉയരുന്നു, വിതരണശൃംഖലകൾ നീളുകയും വൈകുകയും ചെയ്യുന്നു, അനിശ്ചിതത്വം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലേക്ക് നിശ്ശബ്ദമായി നുഴഞ്ഞുകയറുന്നു. ആധുനിക സംഘർഷം ഇങ്ങനെയാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്-ആഘോഷത്തോടെയല്ല, മറിച്ച് എല്ലായ്‌പ്പോഴും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാതേയും നിർദാക്ഷിണ്യത്തോടേയും ആകുന്നു. അത് വിപണികളിലൂടേയും അടുക്കളകളിലൂടേയും ഉപജീവനമാർഗങ്ങളിലൂടേയും പടരുന്നു. ദൃശ്യമാകുമ്പോഴേക്കും അത് എല്ലായിടത്തും എത്തിയിട്ടുണ്ടാവും.