കേരളീയരുടെ ജീവിതത്തില്‍ ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു ആഘോഷമാണ് വിഷു. ഐശ്വര്യം, പ്രതീക്ഷ, സമാധാനം എന്നീ മൂല്യങ്ങളെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഉത്സവം സാധാരണയായി മലയാള മാസമായ മേടത്തിന്റെ ഒന്നാം തീയതിയിലാണ് പതിവായി ആഘോഷിക്കുന്നത്. അപൂര്‍വമായി അത് രണ്ടാം തീയതി ആവാറുണ്ട്. പ്രകൃതിയില്‍ രാവും പകലും ഏകദേശം തുല്യമായിരിക്കുന്ന ദിവസം ആയിരുന്നു മുമ്പ് വിഷു ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ഇപ്പോള്‍ അത് പുതുവര്‍ഷത്തോടൊപ്പം ആഘോഷിക്കുന്നു എന്നു മാത്രം. ഓണത്തിന് ശേഷം മലയാളികളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘോഷമായി വിഷുവിനെ വിശേഷിപ്പിക്കാം.

വിഷു ഒരു ഉത്സവം മാത്രമല്ല, പുതിയ തുടക്കങ്ങളുടെയും പ്രതീക്ഷകളുടെയും പ്രതീകവുമാണ്. അടുത്ത ഒരു വര്‍ഷത്തെ ജീവിതഫലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകള്‍ക്കും വിശകലനങ്ങള്‍ക്കും ഈ ദിവസം ഒരു തുടക്കമാകുന്നു. ഇതിനെ ''വിഷുഫ ലം'' എന്നുവിളിക്കുന്നു. ഓരോരുത്തരും മനസ്സില്‍ പുതുവത്സര പ്രതീക്ഷകള്‍ നിറച്ച് പുതിയ ദിനത്തെ വരവേല്‍ക്കുന്നു.

വിഷുവിന്റെ പ്രധാന ആചാരങ്ങളില്‍ ''വിഷുക്കണി'' ഒരുക്കലാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. കണി കാണുന്നത് ദിനത്തിന്റെ തുടക്കം ശുഭകരമാക്കുമെന്ന് വിശ്വാസമുണ്ട്. കൂടാതെ കൈനീട്ടം വാങ്ങല്‍, പുതുവസ്ത്രങ്ങള്‍ ധരിക്കല്‍, കുടുംബാംഗങ്ങള്‍ ഒരുമിച്ച് വിഷു സദ്യ ആസ്വദിക്കല്‍ എന്നിവയും ഈ ദിനത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളാണ്. കൊന്നമരവും അതിന്റെ മഞ്ഞ പൂക്കളായ കണിക്കൊന്നയും വിഷുവിന്റെ പ്രതീകങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പൂക്കള്‍ സമൃദ്ധിയുടെയും ശുഭതയുടെയും അടയാളമാണ്.

കേരളത്തില്‍ മാത്രമല്ല, അയല്‍ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും ചില പ്രദേശങ്ങളിലും വിഷു ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ സമാനമായ ആഘോഷങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകുന്നത് പണ്ടുകാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന പഞ്ചാംഗക്രമ പ്ര കാരമുള്ള വര്‍ഷാരംഭവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ്.

വിഷുവിന് മതപരമായും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ആരാധനയുമായി ഈ ഉത്സവം അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. ഗുരുവായൂര്‍ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം പോലുള്ള പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ മേടവിഷു വലിയ ഭക്തിസാന്ദ്രതയോടെ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തര്‍ വിഷു ദര്‍ശനത്തിനായി എത്തിച്ചേരുന്നുണ്ട്. ശബരിമല ധര്‍മ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിലും ഈ ദിവസം പ്രത്യേക പൂജകളും ദര്‍ശനവും നടത്തപ്പെടുന്നു.തുളുനാട്ടില്‍ ആഘോഷിക്കുന്ന ''ബിസു പര്‍ബ'' എന്ന ഉത്സവം വിഷുവിനോട് ഏറെ സാമ്യമുള്ളതാണ്. ഇത് സംസ്‌കാരപരമായ സാമ്യതകളുടെ ഒരു തെളിവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

വിഷുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി ഐതിഹ്യങ്ങളും ജനവിശ്വാസങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്. ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ നരകാസുരനെ വധിച്ച ദിനമാണ് വിഷുവെന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. അതുപോലെ രാമന്‍ രാവണനെ ജയിച്ച ദിനമായും വിഷുവിനെ ചിലര്‍ കണക്കാ ക്കുന്നു. മറ്റൊരു വിശ്വാസപ്രകാരം, രാവണന്റെ മരണം കഴിഞ്ഞശേഷമാണ് സൂര്യന്‍ വീണ്ടും സ്വതന്ത്രമായി ഉദിച്ചത്, അതാണ് വിഷുവായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നത്.

വിഷുവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു മനോഹരമായ ഐതിഹ്യം കണിക്കൊന്നയെക്കുറിച്ചാണ്. ശ്രീ കൃഷ്ണനെ തന്റെ കൂട്ടുകാരനായി സ്‌നേഹിച്ച ഒരു ബാലന്റെ കഥയാണ് ഇത്. ബാലന്റെ നിര്‍മലമായ പ്രാര്‍ത്ഥനയില്‍ സംതൃപ്തനായ ശ്രീകൃ ഷ്ണന്‍ ബാല രൂപത്തില്‍ അവന്റെ മുന്നില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. സന്തോഷഭരിതനായ ബാലന് തന്റെ അരയില്‍ അണിഞ്ഞിരുന്ന അരഞ്ഞാണം സമ്മാനമായി നല്‍കി. എന്നാല്‍ ഗ്രാമവാസികള്‍ അത് വിശ്വസിക്കാതെ ബാലനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുകയും അവ നെ അപമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. ദുഃഖിതയായ അമ്മ ബാലനെ ശാസിക്കുന്നതിനിടെ, ഒരു ചങ്ങല കൊന്നമരത്തില്‍ കുടുങ്ങി. അതോടെ മരം പെട്ടെന്ന് മഞ്ഞപ്പൂക്കള്‍ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞു വിരിഞ്ഞു. ആ മരമാണ് പിന്നീട് ''കണിക്കൊന്ന'' എന്ന പേരില്‍ അറിയപ്പെടാന്‍ തുടങ്ങിയത് എന്നാണ് ഐതിഹ്യം.

ഇങ്ങനെ, വിശ്വാസങ്ങളും ആചാരങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു സമഗ്രമായ സാംസ്‌കാരിക അനുഭവമാണ് വിഷു. മലയാളികളുടെ ഹൃദയത്തില്‍ ഐശ്വര്യത്തിന്റെ വെളിച്ചം നിറയ്ക്കുന്ന ഈ ഉത്സവം, ഓരോ വര്‍ഷവും പുതിയ പ്ര തീക്ഷകളോടും സന്തോഷത്തോടും കൂടി വരവേല്‍ക്കപ്പെടുന്നു.