ഭാരതമെമ്പാടും ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉത്സവമാണ് നവരാത്രി. കൊല്ലൂര്‍ മൂകാംബിക, കണ്ണൂര്‍ മൂകാംബിക, പറവൂര്‍ മൂകാം ബിക, ചോറ്റാനിക്കര എന്നിവിടങ്ങളിലും മറ്റ് അനേകം ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിലും പ്രത്യേക വിശേഷമായി നവരാത്രി ഉത്സവം കൊണ്ടാടുന്നു.

ശാക്തേയ വിശ്വാസപ്രകാരം ജഗദീശ്വരി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ആദിപരാശക്തിയുടെ ആരാധനയുടെയും വിദ്യാരംഭത്തിന്റെയും കലകളുടെയും ഉത്സവമാണ് നവരാത്രി അഥവാ മഹാനവരാത്രി. പരമോന്നത ദേവതയായ ആദിപരാശക്തിയുടെ ഒരു ഭാവമായ ദുര്‍ഗ്ഗാ ദേവിയോടുള്ള ബഹുമാനാര്‍ത്ഥം ആചരിക്കുന്ന ഒരു വാര്‍ഷിക ഹിന്ദു ഉത്സവമാണിത്. ഇത് ഒമ്പത് രാത്രികളിലായി നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്നു. ആദ്യം ചൈത്ര മാസത്തില്‍ (മാര്‍ച്ച്- ഏപ്രില്‍), വീണ്ടും അശ്വിന്‍ മാസത്തില്‍ (സെപ്റ്റംബര്‍-ഒക്ടോബര്‍).

വ്യത്യസ്ത കാരണങ്ങളാലാണ് ഇത് ആചരിക്കുന്നത്. കൂടാതെ ഹിന്ദു ഇന്ത്യന്‍ സാംസ്‌കാരിക മണ്ഡലത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളില്‍ വ്യത്യസ്തമായും ഇത് ആഘോഷിക്കുന്നു. സൈദ്ധാന്തികമായി, നാല് സാധാരണ നവരാത്രികളുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, പ്രായോഗികമായി, ഇത് ശാരദ നവരാത്രി എന്നറിയപ്പെടുന്ന മഴക്കാലത്തിനു ശേഷമുള്ള ശരത്കാല ഉത്സവമാണ്.രണ്ട് ഗുപ്ത നവരാത്രികള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ 'രഹസ്യ നവരാത്രികള്‍'ഉണ്ട്. ഒന്ന് മാഘ മാസത്തി ലെ ശുക്ല പക്ഷ പ്രതിപദത്തില്‍ (മാഘ ഗുപ്ത നവരാത്രി) ആരംഭിക്കുകയും മറ്റൊന്ന് ആഷാഢ മാസത്തിലെ ശുക്ല പക്ഷ പ്രതിപദത്തില്‍ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു .

തിന്മയ്ക്കെതിരായ നന്മയുടെ വിജയം ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി ദുര്‍ഗ്ഗയും അസുരനായ മഹിഷാസുരനും തമ്മില്‍ നടന്ന പ്രമുഖ യുദ്ധവുമായി ഈ ഉത്സവം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു . ഇത് നന്മയും തിന്മയും തമ്മിലുള്ള ഒരു ലളിതമായ കഥ മാ ത്രമല്ല, പ്രതീകാത്മകതയും ധാര്‍മ്മിക പാഠങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഒന്നാണ്. ഈ ഒമ്പത് ദിവസങ്ങള്‍ ദുര്‍ഗ്ഗയ്ക്കും ദേവിയുടെ ഒമ്പത് അവതാരങ്ങളായ നവദുര്‍ഗ്ഗയ്ക്കും മാത്രമായി സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നു .

ദേവിപുരാണ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ഒരു ഉപവിഭാഗവും പാര്‍വതി ദേവിയുടെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു പ്രധാന വശത്തിന്റെ പ്രതിനി ധിയുമായ ദേവികാവകത്തില്‍ നിന്നാണ് നവദുര്‍ഗ്ഗയുടെ പ്രത്യേക രൂപങ്ങള്‍ വേര്‍തിരിച്ചെടുത്തത് .ഓരോ ദിവസവും ദേവി യുടെ ഒരു അവതാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ബാലിക, യുവതി, സ്ത്രീ, മാതൃത്വം, മഹാശക്തി, യുദ്ധവിജയം, ഊര്‍വരത,ഐശ്വര്യം, സാമ്പത്തികം, വിദ്യ തുടങ്ങിയവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പല ഭാവങ്ങളില്‍ ഭഗവതിയായ ആദിപരാശക്തിയെ ആരാധിക്കുന്ന ദിവസങ്ങള്‍ എന്ന നിലയില്‍ നവരാത്രിക്ക് പ്രാധാന്യമേറെയാണ്. 2025-ലെ നവരാത്രി സെപ്റ്റംബര്‍ 22, തിങ്കള്‍ മുതല്‍ ഒക്ടോബര്‍ 1 ബുധന്‍ വരെയാണ്. ഒന്നാംദിവസമായ ഇന്ന് ( തിങ്കളാഴ്ച) അവതാരമായ ശൈലപുത്രി എന്ന രൂപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഒന്നാം ദിവസം- ശൈലപുത്രി

ഒന്നാം ദിവസം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന പ്രതിപദം, പാര്‍വതിയുടെ അവതാരമായ ശൈലപുത്രി എന്ന രൂപവുമായി ബന്ധ പ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ രൂപത്തിലാണ് ദുര്‍ഗ്ഗയെ ഹിമവാന്റെ മകളായി ആരാധിക്കുന്നത്. വലതു കൈയില്‍ ത്രിശൂലവും ഇടതു കൈയില്‍ താമരപ്പൂവുമായി നന്ദി എന്ന കാളയുടെ മേല്‍ സവാരി ചെയ്യുന്നതായി അവളെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ശൈലപുത്രി മഹാകാളിയുടെ നേരിട്ടുള്ള അവതാരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു . ദിവസത്തിന്റെ നിറം മഞ്ഞയാണ്. ഇത് പ്രവര്‍ത്തനത്തെയും വീര്യത്തെയും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. സതിയുടെ പുനര്‍ജന്മമായും അവര്‍ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഹേമാവതി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.