ഈയിടെ ഞാന്‍ ന്യൂഡല്‍ഹിയിലെ റൗസ് അവന്യൂവിലുള്ള ബിജെപി ഓഫീസില്‍ പോയി. ചില പരിചിതരെയെങ്കിലും കാണാമെന്ന് കരുതി. എന്നാല്‍ മിക്ക കോറിഡോറും അസാധാരണമായി ശൂന്യമായിരുന്നു. എനിക്ക് പരിചയമുള്ള പലരും ബംഗാളിലേക്കും കേരളത്തിലേക്കും പോയതാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചൂട് അവിടെ കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയല്ലേ. ചില മുറികള്‍ പൂട്ടിയിരുന്നു; അവിടെ പണ്ടിരുന്ന പ്രവര്‍ത്തകരെ പാര്‍ട്ടി ഉപേക്ഷിച്ചതുപോലെ ആണെന്ന് എനിക്ക് തോന്നി. ഐ മീഡിയ ലെയ്‌സണ്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ സഞ്ജയ് മഹുകെ എവിടെയും അവിടെയും തിരിഞ്ഞു നടക്കുന്നത് ഞാന്‍ ശ്രദ്ധിച്ചു. പക്ഷേ, അദ്ദേഹത്തോടു കൂട്ട് കൂടാന്‍ ബിഹാറി മീഡിയക്കാര്‍ ആണ് മുന്നില്‍. ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിനുള്ളിലെ പ്രദേശിക ചുരുങ്ങലുകളുടെ സൂചന. അമിത് ഷായുടെ വിശ്വസ്തനാണ് അദ്ദേഹം. സഞ്ജയുടെ ബോസ്സ് ഗഡ്വാളിന്റെ എംപി അനില്‍ ബലൂണി മോദിയുടെ പഴയ അനുയായി ആണ്; അതുകൊണ്ട് സീനിയര്‍ പത്രക്കാരെ ബ്രീഫ് ചെയ്യുന്നത് അനില്‍ ആണ്. അദ്ദേഹം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്റെ ഒരു പഴയ സുഹൃത്തിനെ ഞാന്‍ ഫോണ്‍ ചെയ്തു. ആര്‍.എസ്.എസിന്റെ ഒരു സൗമ്യനായ പ്രവര്‍ത്തകന്‍ ആണ് അദ്ദേഹം. പക്ഷേ മുറി പൂട്ടിയിരുന്നു.

''എവിടെയാണ് താങ്കള്‍? ഇഡ്ഡലി കഴിക്കാന്‍ പോയതാണോ?''

ബിജിപി ഹെഡ്ക്വാര്‍ട്ടേഴ്‌സിലെ കാന്റീനിലെ ഇഡ്ഡിലിയും വടയും അമിത് ഷായ്ക്കു പോലും ഇഷ്ടമാണെന്നു ആണ് സംസാരം.

''വീട്ടില്‍,'' എന്റെ സുഹൃത്ത് പറഞ്ഞു; ഒരു ചെറു വിഷാദം ശബ്ദത്തില്‍.

സംഘടനയില്‍ ദീര്‍ഘകാല പരിചയമുള്ള, കുടുംബപരമായി പാര്‍ട്ടിയോടും സംഘത്തോടും ബന്ധമുള്ള ഒരാള്‍ എന്തുകൊണ്ട് വീട്ടില്‍ ഇരിക്കുന്നു? എന്തുകൊണ്ട് മുറി പൂട്ടി കിടക്കുന്നു?

''പുതിയ പാര്‍ട്ടി പ്രസിഡന്റ് സംഘടന പുനഃക്രമീകരണത്തിന്റെ തിരക്കാണ്. ആര്‍ക്ക് ഏത് മുറി എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹായികള്‍ തീരുമാനിക്കും,'' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

അദ്ദേഹത്തിന് മുറി കിട്ടുന്നില്ലെന്ന് ഞാന്‍ മനസ്സിലാക്കി. ഇത് വാജ്‌പേയിയും അഡ്വാനിയും ഉണ്ടായിരുന്ന കാലമല്ല. പരിചയ സമ്പത്തിന് മാന്യത ലഭിച്ചിരുന്ന കാലം. പുതിയ കാലം കഠിനവും കണക്കുകൂട്ടലുകളാലും നിറഞ്ഞതാണ്.

പുതിയ പ്രസിഡന്റ് നിതിന്‍ നബിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയുണ്ട്. ബംഗാളും കേരളവും, രണ്ടും തിരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് മമതാ ബാനര്‍ജിയെ നേരിടേണ്ട ബംഗാളില്‍ വിജയം നേടുക എളുപ്പമല്ല. പന്തയക്കാര്‍ ടി.എം.സി്ക്ക് 190 മുതല്‍ 208 വരെ സീറ്റുകള്‍ ലഭിക്കുമെന്ന് കണക്കുകൂട്ടുന്നു. ഇത് കുങ്കുമക്കൊടി പാര്‍ട്ടിക്ക് കടുപ്പമായ പോരാട്ടമാണ്; കണക്കുകള്‍ അവര്‍ക്കെതിരെയാണ്. ഇത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് വിശദീകരിക്കാം. പരമ്പരാഗത ധാരണ അനുസരിച്ച് ബംഗാളികള്‍ പ്രാദേശികമായി ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നവരാണ്, കൂടാതെ മോദിയും അമിത് ഷായും ഗുജറാത്തില്‍ നിന്നുള്ള അന്യരാണ്. പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിലെ പുതുമുഖങ്ങള്‍ ഡാറ്റയും രേഖകളും നല്‍കുന്നതില്‍ തിരക്കിലാണ്, പക്ഷേ ഈ തവണ മോദി കൂടുതല്‍ സൂക്ഷ്മത പുലര്‍ത്തുന്നു. ''ദിദി, ഏ ദിദി'' എന്ന വിളികളൊന്നുമില്ല; പകരം ബിജെപിയുടെ സര്‍ക്കാര്‍ ബംഗാളിനായി എന്ത് ചെയ്യാനാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ദിദി വീല്‍ചെയറില്‍ പ്രചാരണം നടത്തി, അതിലൂടെ വലിയൊരു സഹാനുഭൂതി വോട്ട് നേടി. ബിജെപിയുടെ ചിന്താഗതിക്കാര്‍ ഇപ്പോഴും കൊല്‍ക്കത്ത തന്നെയാണ് മുഴുവന്‍ ബംഗാളെന്നും കരുതുന്നു. പക്ഷേ ഇതിനു യാഥാര്‍ത്ഥ്യവുമായി ബന്ധമില്ല. ഭദ്രലോകിന് യാതൊരു സ്വാധീനവും ഇല്ല, കൂടാതെ തലസ്ഥാനത്തുനിന്നുള്ള യുവ നടിയും എംപിയുമായ സയോണി ഘോഷ് ശക്തമായ വാഗ്മിയാകുന്നു; അവര്‍ വിശ്വാസവോട്ടിനെക്കുറിച്ചുള്ള പാര്‍ലമെന്റിലെ തീക്ഷ്ണ പ്രസംഗത്തിലൂടെ ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഹിന്ദിയിലും ബംഗാളിയിലും പാടുന്ന സയോണി കൈത്തപ്പില്‍ നന്നായി വാദ്യം ചെയ്യുകയും കൊല്‍ക്കത്തയെ ടിഎംസിയുടെ താളത്തില്‍ നൃത്തം ചെയ്യിക്കുകയും ചെയ്തു. ''ഞങ്ങള്‍ ബംഗാളികള്‍ പുറത്തുനിന്നുള്ളവരെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല; ഉത്തരേന്ത്യക്കാരും പുറത്തുനിന്നുള്ളവരാണ്. വിശ്വസനീയമായ ഒരു ബംഗാളി നേതാവിനെ അവര്‍ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നതുവരെ ഇവിടെ അവരുടെ സാധ്യതയില്ല,'' മമതയെ പിന്തുണക്കുന്ന ഒരു വ്യാപാരി പറയുന്നു. വിദേശത്ത് മഞ്ഞുവീഴ്ചയ്ക്കിടെ മമത പതിവ് റബ്ബര്‍ ചപ്പല്‍ ധരിച്ച് നടക്കാന്‍ പോയ ഒരു സംഭവവും അദ്ദേഹം ഓര്‍ക്കുന്നു. 'അങ്ങനെയുള്ള ഒരാളെ തോല്‍പ്പിക്കുക എളുപ്പമല്ല; വിദേശത്തുപോലും അവര്‍ ബംഗാളിന്റെ ദിദിയായിരുന്നു,'' എന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. നീല കരിയുള്ള വെള്ള സാരി ധരിക്കുന്ന, മങ്കി ക്യാപ് ഇടുന്ന ആ മുഖ്യമന്ത്രിയെക്കുറിച്ചാണ് അദ്ദേഹം പറയുന്നത്.

കേരളത്തില്‍ മമത പോലുള്ള പ്രശ്‌നമില്ല. ബിജെപി ഒരു സീറ്റും നേടില്ലെന്ന് അറിയുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഒരു പോള്‍ സ്ട്രാറ്റജിസ്റ്റ് അവര്‍ ഉയര്‍ച്ചയുടെ ഘട്ടത്തിലാണെന്ന് പറയുന്നു. ''എല്‍ഡിഎഫ് സീറ്റുകള്‍ നേടുകയാണെങ്കില്‍, ഞങ്ങള്‍ 12-13 മണ്ഡലങ്ങളില്‍ ജയിക്കും,'' എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. ട്രെന്‍ഡ് യുഡിഎഫിന് അനുകൂലമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു. എന്നാല്‍ ഉത്തര ബംഗാളിലെ ബി.ജെ.പി. പ്രാദേശിക ഓഫീസ് ഭാരവാഹികള്‍ ഇതുമായി യോജിക്കുന്നില്ല. ''ഉത്തര ബംഗാളില്‍ ഞങ്ങള്‍ സ്വീപ് ചെയ്യും; പല നഗര കേന്ദ്രങ്ങളിലും ഞങ്ങള്‍ ശക്തമായി മുന്നേറും എന്നാണ് കല്‍ക്കത്തിയിലെ സംസാരമത്രെ. സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിട്ടും, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ വ്യാപകമായ സ്ഥലംമാറ്റങ്ങള്‍ ബി.ജെ.പിക്ക് ഗുണം ചെയ്യും. മമതയോട് അടുത്തവരായി കരുതപ്പെടുന്ന പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും സിവില്‍ സര്‍വീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും സ്ഥലംമാറ്റപ്പെടുകയാണ്. അടുത്തിടെ നാല് കലക്ടര്‍മാരെ നിര്‍ണായക ജില്ലകളിലേക്ക് മാറ്റി; അവര്‍ എസ്.ഐ.ആര്‍. പ്രക്രിയയില്‍ പങ്കെടുത്തവരാണ്, അവര്‍ക്കു പേരുകളും കണക്കുകളും നന്നായി അറിയാം. സുനില്‍ ബന്‍സലും ഭൂപേന്ദ്ര യാദവും കുങ്കുമ ക്യാമ്പെയ്ന്റെ ചുമതലയില്‍ ഉള്ളതിനാല്‍, ടി.എം.സിക്ക് ശക്തമായ പ്രകടനം പ്രതീക്ഷിക്കാം. ബി.ജെ.പി. അധ്യക്ഷനും യാദവും തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളില്‍ നിപുണരായ രാഷ്ട്രീയ ഗുരുക്കന്മാരാണ്. ഛത്തീസ്ഗഢിലെ ബി.ജെ.പി.യുടെ വിജയത്തിന് പിന്നില്‍ നബീന്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചിരുന്നു; ഒഡീഷയിലെ അവസാന തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ യാദവും ബന്‍സലും ചുമതല വഹിച്ചു. ഇവര്‍ക്കു ശക്തമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരിചയമുണ്ട്.''പക്ഷേ പ്രധാന പ്രശ്‌നം: ബിജെപിക്ക് ഒരു വിശ്വസനീയമായ ബംഗാളി മുഖമില്ല. സുവേന്ദു അധികാരി മമതയെ കഴിഞ്ഞ സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ തോല്‍പ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അവരുടെ കരുത്തിനും ജനകീയ ബന്ധത്തിനും തുല്യനല്ല. ' സ്വപന്‍ ദാസ്ഗുപ്തയെ മുഖ്യമന്ത്രിമുഖമാക്കാനാവില്ല. അദ്ദേഹത്തിന് ഓക്‌സ്‌ഫോര്‍ഡ് ഇംഗ്ലീഷ് മാത്രമേ അറിയൂ. തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ജയിക്കാനും കഴിയില്ല,'' ഡല്‍ഹിയിലെ പാര്‍ട്ടി പ്രവര്‍ത്തകന്‍ എന്നോട് പറഞ്ഞു.

പക്ഷേ കേരളത്തില്‍ സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നാല്‍ അത്രയും തന്നെ ദുഷ്‌കരം. ഇവിടെ മമത പോലൊരു ശക്തനായ എതിരാളി ഇല്ല. പക്ഷേ, വോട്ട് ഗണിതം ബിജെപിക്കെതിരെ തന്നെ.

ബിജെപിയുടെ വോട്ടുശതമാനം പരിമിതമാണ്. ക്രിസ്ത്യന്‍, മുസ്ലിം വോട്ടുകള്‍ യു.ഡി.എഫിലേക്ക് ഏകീകരിക്കുന്നു. എല്‍.ഡി.എഫിന് സ്ഥിരമായ വോട്ടു ബാങ്കുണ്ട്. അതിനാല്‍ ബിജെപിക്ക് 2-3 സീറ്റുകള്‍ക്കപ്പുറം സാധ്യത കുറവാണ്.

സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രശ്‌നമാണ്. ട്രാവന്‍കൂറില്‍ ശക്തമായ അടിത്തറയുള്ള ഒരു നേതാവ് പറഞ്ഞു:

''എനിക്ക് ടിക്കറ്റ് കിട്ടിയാല്‍ ഞാന്‍ ജയിക്കും. അത് ഒരു പ്രസ്താവനയായിരിക്കും.'' ''അര്‍ത്ഥമെന്താണ്?'' മറ്റൊരു നേതാവ് അസന്തോഷത്തോടെ ചോദിച്ചു. ''ചില സ്ഥാനാര്‍ത്ഥികള്‍ കുടുംബത്തിന്റെ കോട്ടകളില്‍ നിന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും മത്സരിക്കുന്നു. അവര്‍ ഒരിക്കലും ജയിക്കാറില്ല, പക്ഷേ അവരെ മാറ്റാനും കഴിയുന്നില്ല. കാശിന്റെ കളി അല്ലേ?''

ഡല്‍ഹിയിലെ ചിലര്‍ പറയുന്നതു രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖര്‍ പാര്‍ട്ടിയുടെ ഘടനയില്‍ പൂര്‍ണമായി പരിചയസമ്പന്നനല്ല, അദ്ദേഹത്തെ പ്രധാന സ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ചത്തു ശരിയല്ല എന്നാണ്. അസൂയ ആയിരിക്കാം. 2024ല്‍ തിരുവനന്തപുരത്തെ ഇലക്ഷന്‍ പ്രചാരണത്തില്‍ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം യാത്ര ചെയ്തപ്പോള്‍, ഡല്‍ഹിയില്‍ കണ്ട സൗമ്യതയുള്ള വ്യക്തി ഇവിടെ യാന്ത്രികമായിരുന്നു എന്ന് തോന്നി.

''കുറച്ചു പുഞ്ചിരിച്ചു കൂടെ?'' ഞാന്‍ പറഞ്ഞു. ''ചിരി വോട്ട് നേടും.''

അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു: ''എന്റെ ഗൗരവവും പ്രവര്‍ത്തനവുമാണ് പ്രാധാന്യം.''

എങ്കിലും, ബിജെപിക്ക് ഒരു ആശ്വാസമുണ്ട്. കേരളത്തില്‍ അവരുടെ വോട്ടുശതമാനം ക്രമേണ ഉയരുന്നു. അമിത് ഷാ ഇതിനെ ദീര്‍ഘകാല പദ്ധതിയായി കാണുന്നു. ആര്‍.എസ്.എസ് അതിലും ദൂരെയാണ് ചിന്തിക്കുന്നത്ദിവസങ്ങളിലോ വര്‍ഷങ്ങളിലോ അല്ല, നൂറ്റാണ്ടുകളിലാണ്.

പൂന്താനത്തിന്റെ ജ്ഞാനപ്പാനയില്‍ വരികള്‍ ഓര്‍മ വരുന്നു,

''...'കണ്ടുകണ്ടങ്ങിരിക്കും ജനങ്ങളെ-

ക്കണ്ടില്ലെന്നു വരുത്തുന്നതും ഭവാന്‍.

രണ്ടു നാലു ദിനംകൊണ്ടൊരുത്തനെ

തണ്ടിലേറ്റി നടത്തുന്നതും ഭവാന്‍,

മാളികമുകളേറിയ മന്നന്റെ

തോളില്‍ മാറാപ്പു കേറ്റുന്നതും ഭവാന്‍.

അധികാരം ഉയരും. അതു പോലെ താഴും. ഇത് ബംഗാളിനും കേരളത്തിനും മാത്രമല്ല, പക്ഷേ ഇന്ത്യന്‍ രാഷ്ട്രീയത്തിനാകെ ബാധകമായ സത്യമാണ്. ''വോട്ടര്‍മാരും ഇതൊക്കെ കണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് എന്നും സത്യം തന്നെ.