ഇതിഹാസങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും ശാപങ്ങള് പലതരത്തില് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ചിലത് അവനവന് ചെയ്ത തെറ്റുകളുടെ കര്മ്മ ഫലമായി, ചിലത് ധര്മ്മ സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി, മറ്റു ചിലത് കാലചക്രം പൂര്ത്തിയാക്കാനുള്ള ദൈവിക ക്രമമായി. ദുര്വാസ മഹര്ഷിയുടെശാപം ശകുന്തളയുടെ ജീവിതത്തില് സഹനത്തിന്റെ പരീക്ഷയായി മാറുമ്പോള്, ശ്രവണകുമാരന്റെ പിതാവിന്റെ ശാപം ദശരഥന്റെ ജീവിതത്തില് അനിവാര്യമായ കര്മ്മഫലമായി പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
ശകുന്തളയുടെ കഥയില് ദുര്വാസ മഹര്ഷിയുടെ ശാപം മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ അനാസ്ഥയും അഹങ്കാരവും ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ധ്യാനത്തില് ലീനനായിരുന്ന ദുര്വാസനെ ആദരിക്കാതിരുന്ന ശകുന്തള, തന്റെ പ്രിയങ്കരനായ ദുഷ്യന്തന് തന്നെ മറന്നുപോകുമെന്ന ശാപം ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു. എന്നാല് ഈ ശാപം അവളുടെ ജീവിതത്തെ തകര്ക്കുന്നതിലുപരി, സഹനത്തിന്റെയും ആത്മശക്തിയുടെയും പരീക്ഷയായി മാറുന്നു. പിന്നീട് മോചനത്തിലൂടെ അവള്ക്ക് നീതിയും അംഗീകാരവും ലഭിക്കുന്നതോടെ, ശാപം തന്നെ ധര്മ്മപഥത്തിലേക്കുള്ള വഴിയായി പരിണമിക്കുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജീവിതത്തില് ശാപങ്ങള് വിധിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശക്തികളല്ല, മറിച്ച് അത് സ്വീകരിക്കുന്ന ബോധത്തിന്റെ പ്രതിഫലനങ്ങളാണ്. ഗാന്ധാരി യാദവവംശത്തെ ശപിക്കുമ്പോള്, ആ ശാപത്തെ പുഞ്ചിരിയോടെ സ്വീകരിക്കുന്ന കൃഷ്ണന്, കാലചക്രത്തിന്റെ അനിവാര്യതയെ ബോധ്യത്തോടെ അംഗീകരിക്കുന്നു. ''കാലം പൂര്ത്തിയാകുമ്പോള് സംഭവിക്കേണ്ടത് സംഭവിക്കും''എന്ന ഉറച്ച ദാര്ശനിക വിശ്വാസമാണ് അവിടുത്തെ സമാധാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ശാപം പോലും ലീലയുടെ ഭാഗമാണെന്ന ബോധം കൃഷ്ണന്റെ ജീവിതത്തിലുടനീളം ദര്ശിക്കാം.
ദശരഥന്റെ കഥയില് ശ്രവണകുമാരന്റെ പിതാവിന്റെ ശാപം കര്മ്മഫലത്തിന്റെ അനിവാര്യതയെ ശക്തമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നു. അബദ്ധത്തില് ചെയ്ത ഒരു പാപകൃത്യം പോലും ഒഴിവാക്കാനാകാത്ത ഫലങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുമെന്ന സത്യമാണ് ഈ ശാപം ഓര്മ്മിപ്പിക്കുന്നത്. ''പുത്രശോകം അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും''എന്ന ശാപം, പിന്നീട് ശ്രീരാമവി യോഗത്തിലൂടെ സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെടുമ്പോള്, കര്മ്മത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മനിയമങ്ങള് മനുഷ്യ ജീവിതത്തെ എത്ര ആഴത്തില് സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്നത് വ്യക്തമാകുന്നു.
ശ്രീരാമനെ സന്ദര്ശിച്ച മുനിയും സംഭവസാഹചര്യവും ധര്മ്മത്തിന്റെ പരമാവധി ഉയര്ച്ചയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ശ്രീരാമന്റെ ജീവിതാവസാന ഘട്ടത്തില് അയോധ്യയില് സന്ദര്ശനത്തിനായി എത്തിയ മുനി ദുര്വാസ മഹര്ഷിയായിരുന്നു. ഉടന് രാജാവിനെ കാണണമെന്ന കര്ശന നിബന്ധനയോടെയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വരവ്. ആ സമയത്ത് ശ്രീരാമന് സഹോദരന് ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം സ്വകാര്യ ആലോചനയില് ആയിരുന്നു. ആ ഇടവേളയില് ആരെങ്കിലും ഇടപെട്ടാല് കര്ശന ശിക്ഷ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുമെന്നത് രാജധര്മ്മത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ദുര്വാസന്റെ കോപവും രാജധര്മ്മത്തിന്റെ നിര്ബന്ധിതാവസ്ഥയും തമ്മില് സംഘര്ഷം ഉണ്ടാകുമ്പോള്, ലക്ഷ്മണന് സ്വമേധയാ ഇടപെട്ട് ശിക്ഷ ഏറ്റുവാങ്ങാന് തയ്യാറാവുന്നു. സഹോദരസ്നേഹത്തെയും രാജധര്മ്മത്തെയും ഒരുപോലെ സംരക്ഷിച്ച ഈ സംഭവം, ശ്രീരാമന്റെ ജീവിതത്തില് ധര്മ്മം വ്യക്തിഗത ബന്ധങ്ങളെക്കാള് ഉയര്ന്നതാണെന്ന ദാര്ശനിക സന്ദേശം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഗാന്ധാരിയുടെ ശാപം യാദവവംശത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിലേക്ക് വഴിയൊരുക്കുമ്പോള്, അത് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പുഞ്ചിരിയില് ദാര്ശനിക സമാധാനമായി ലയിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ശാപങ്ങള് ശിക്ഷകളായി മാത്രം അല്ല, ആത്മബോധത്തിലേക്കുള്ള വഴികാട്ടികളായാണ് ഭാരത ചിന്തയില് നിലകൊള്ളുന്നത്.
ഇങ്ങനെ ഇതിഹാസങ്ങളിലെ ശാപങ്ങള് മനുഷ്യനെ തകര്ക്കുന്ന ശിക്ഷകളായി മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നില്ല. അവ കര്മ്മബോധവും ധര്മ്മ ചിന്തയും ആത്മപരിശോധനയും ഉണര്ത്തുന്ന ശക്തമായ ദാര്ശനിക ഉപാധികളാണ്. ശാപത്തിന്റെ ഇരുട്ടില് നിന്നാണ് പലപ്പോഴും ധര്മ്മത്തിന്റെ വെളിച്ചം ഉയര്ന്നു വരുന്നത്. അതാണ് നമ്മുടെ ചിന്താപര മ്പരയുടെ ആഴമുള്ള സന്ദേശം.
Subscribe to our Newsletter to stay connected with the world around you
Follow Samakalika Malayalam channel on WhatsApp
Download the Samakalika Malayalam App to follow the latest news updates
