ജപമാലയിലെ മണികൾ, ശരീരത്തിലെ മർമ്മങ്ങൾ; 108 എന്ന സംഖ്യയുടെ പ്രാധാന്യമെന്ത്?

സനാതന ധർമ്മത്തിന്റെ ആത്മീയവും താന്ത്രികവും യോഗപരവുമായ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ 108 എന്ന സംഖ്യയ്ക്ക് വളരെ സവിശേഷമായ സ്ഥാനമുണ്ട്. ജപമാലയിലെ 108 മണികൾ മുതൽ അഷ്ടോത്ത രശതനാമാവലി വരെയും ക്ഷേത്രാചാരങ്ങൾ മുതൽ യോഗപരമ്പരകൾ വരെയും ഈ സംഖ്യയുടെ സാന്നിധ്യം കാണാം. എന്നാൽ 108 എന്ന സംഖ്യയ്ക്ക് ഒരൊറ്റ കാരണം മാത്രമല്ല പറയപ്പെടുന്നത്. വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പാരമ്പര്യങ്ങളിലും വ്യത്യസ്തമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങളാണ് ഇതിന് ലഭിക്കുന്നത്.

ഹിന്ദു ആരാധനാക്രമങ്ങളിൽ ഒരു ദേവതയുടെ 108 നാമങ്ങൾ ചൊല്ലുന്ന അഷ്ടോത്തരശതനാമാർച്ചന ഏറെ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. ജപമാലയിൽ സാധാരണയായി 108 മണികളുണ്ടാകുന്നതും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആത്മീയ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ജ്യോതിഷത്തിൽ 12 രാശികളും 9 ഗ്രഹങ്ങളും എന്ന കണക്കിൽ 12 × 9 = 108 എന്ന സംഖ്യ ലഭിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ 108 എന്ന സംഖ്യയ്ക്ക് ജ്യോതിഷപരമായ ഒരു പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യവും നൽകപ്പെടുന്നു. സംസ്കൃതത്തിലെ 54 അക്ഷരങ്ങൾക്ക് ശിവ- ശക്തി എന്ന പുരുഷ-സ്ത്രീ തത്ത്വങ്ങളുടെ ദ്വൈത രൂപം കണക്കാക്കുമ്പോൾ 54 × 2 = 108 എന്ന വ്യാഖ്യാനം ചില താന്ത്രിക പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ കാണാം. അതുപോലെ ശ്രീചക്രത്തിലെ മർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോഴും 54, 108 എന്നീ സംഖ്യകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട താന്ത്രിക വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു.

യോഗപാരമ്പര്യത്തിൽ മനുഷ്യശരീരത്തിലെ സൂക്ഷ്മനാഡികൾക്കും ചക്രങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അനാഹതചക്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 108 നാഡികളുടെ ആശയം ചില യോഗപരമ്പരകളിൽ പറയപ്പെടുന്നു. ഇത് ആധുനിക ശരീര ശാസ്ത്രത്തിലെ നാഡീവ്യൂഹവുമായി നേരിട്ട് തുല്യപ്പെടു ത്തേണ്ടതല്ല;ആത്മീയ-യോഗ ശാസ്ത്രപരമായ ആശയമായാണ് ഇതിനെ കാണേണ്ടത്.

മർമ്മ ശാസ്ത്രത്തിലും സംഖ്യകൾക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. ആയുർവേദത്തിലെ സുശ്രുതപാരമ്പര്യത്തിൽ മനുഷ്യശരീരത്തിലെ 107 മർമ്മസ്ഥാന ങ്ങളാണ് പ്രധാനമായും വിവരിക്കുന്നത്. ശരീരത്തിലെ പ്രധാന ജീവകേന്ദ്രങ്ങളായ ഈ മർമ്മങ്ങൾ പേശി, സിര, സ്നായു, അസ്ഥി, സന്ധി തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് വിവരിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇവയിൽ ചിലത് ശരീരത്തിലെ അതീവ പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

അതേസമയം, സിദ്ധ-യോഗ-താന്ത്രിക പാരമ്പര്യ ങ്ങളിൽ 108 മർമ്മങ്ങൾ/വർമ്മസ്ഥാനങ്ങൾ എന്ന പരാമർശവും ചിലയിടങ്ങളിൽ കാണാം. അതിനാൽ ‘ആയുർവേദത്തിൽ മനുഷ്യശരീരത്തിൽ 108 മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളുണ്ട്’ എന്ന് ഉറപ്പായ ശാസ്ത്രീയ വസ്തുതയായി പറയുന്നതിനേക്കാൾ, ‘വിവിധ ഭാരതീയ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ 108 മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ കാണാം. ആയുർവേദത്തിലെ പ്രധാന കണക്ക് 107 മർമ്മങ്ങളാണ്’ എന്ന് പറയുന്നതാണ് കൂടുതൽ കൃത്യം.

108 എന്ന സംഖ്യയെ ആത്മീയമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുമ്പോൾ 1 പരമതത്ത്വത്തെയും 0 ശൂന്യതയെയും 8 അനന്തതയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു എന്നൊരു ജനപ്രിയ വ്യാഖ്യാനമുണ്ട്. ഇതിന് വിവിധ ആത്മീയ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ഭാരതീയ പാരമ്പര്യത്തിൽ 108 എന്ന സംഖ്യയ്ക്ക് ജ്യോതിഷം, യോഗം, മന്ത്രം, തന്ത്രം, ക്ഷേത്രാരാധന തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ലഭിച്ച പ്രാധാന്യം അതിന്റെ ആഴമേറിയ പ്രതീകാത്മകത വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ 108-നെക്കുറിച്ച് പ്രചരിക്കുന്ന എല്ലാ കണക്കുകളും ഒരേ ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നുള്ളവയാണെന്ന് കരുതേണ്ടതില്ല. ചിലത് വേദ- പുരാണ-താന്ത്രിക പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതും ചിലത് പിന്നീട് രൂപപ്പെട്ട വ്യാഖ്യാനങ്ങളുമാണ്.

സൂര്യനും ഭൂമിയും തമ്മിലുള്ള ദൂരത്തെ സൂര്യന്റെ വ്യാസവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഏകദേശം 108 എന്ന അനുപാതം ലഭിക്കുന്നു എന്ന വാദം ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിൽ പലപ്പോഴും ഉദാഹരണമായി പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇത് കൃത്യമായ സ്ഥിര സംഖ്യയല്ല; ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥവും സൂര്യന്റെ യഥാർത്ഥ വ്യാസവും പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഏകദേശ അനുപാതമാണിത്. അതിനാൽ ‘കൃത്യമായി 108 മടങ്ങ്’ എന്ന് പറയുന്നതിനു പകരം ‘ഏകദേ ശം 108 മടങ്ങ്’ എന്നാണ് പറയേണ്ടത്.

ഇങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ 108 എന്നത് ഒരു സംഖ്യ മാത്രമല്ല. പ്രപഞ്ചം, പ്രകൃതി, മനുഷ്യശരീരം, ആത്മീയത, ജ്യോതിഷം, യോഗം, ആരാധന എന്നിവ യെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ച് കാണുന്ന ഭാരതീയ ചിന്തയുടെ ഒരു പ്രതീകമായി 108-നെ കാണാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് ജപമാലയിലെ 108 മണികളിലും അഷ്ടോത്തരശതനാമാർച്ചനയിലും വിവിധ ആത്മീയ അനുഷ്ഠാനങ്ങളിലും ഈ സംഖ്യ ഇന്നും പ്രാധാന്യത്തോടെ നിലനിൽക്കുന്നത്.