വിഘ്നങ്ങൾ അകറ്റുന്ന ദേവനായാണ് ഗണപതിയെ വിശ്വാസികൾ കാണുന്നത്. ഏതു ശുഭകാര്യത്തിനും ആദ്യം ഗണപതിയെ വണങ്ങുന്ന പാരമ്പ ര്യം കേരളീയ ആചാരങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. പല കാര്യങ്ങൾക്കും അകാരണമായ തടസ്സങ്ങൾ നേരിടുകയും മുന്നോട്ട് പോകാൻ പറ്റാതെ സ്തംഭിച്ചു നിൽക്കുന്ന അവസ്ഥയും ഒക്കെ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ഗണപതിക്ക് വഴിപാടുകൾ നടത്തുന്നത് ഉത്തമമാണ്. പഠന സംബന്ധമായ തടസ്സങ്ങൾ മാറാനും സാമ്പത്തിക പുരോഗതി കൈവരിക്കാനും ഒക്കെ ഗണപതി ക്ഷേത്രത്തിൽ വഴിപാടുകൾ കഴിക്കുന്നത് ഉത്തമമാണ്.

കറുകമാല ചാർത്തുക, നാളികേരം ഉടക്കുക, അഷ്ടദ്രവ്യ മഹാഗണപതി ഹോമം നടത്തുക, പഴം നിവേദിക്കുക, മോദകം നിവേദിക്കുക, പായസം നിവേദിക്കുക ഒക്കെ ഗണപതിക്ക് പ്രിയങ്കരമായ വഴിപാടുകളാണ്. വിദ്യാരംഭം, വിവാഹം, ഗൃഹപ്രവേശം, പുതിയ സംരംഭങ്ങളുടെ തുടക്കം തുടങ്ങിയ അവസരങ്ങളിൽ ഗണപതി പൂജയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി ഗണപതിക്ക് പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയുള്ളതും ഉപദേവതയായി ആരാധിക്കുന്നതുമായ നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം തനതായ ആചാരങ്ങളും വിശ്വാസങ്ങളും കൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയമായ ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിലുണ്ട്.

കൊട്ടാരക്കര മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം

കൊല്ലം ജില്ലയിലെ കൊട്ടാരക്കര മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം കേരളത്തിലെ പ്രശസ്തമായ ഗണപതി ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ശിവനാണെങ്കിലും മഹാഗണപതിയുടെ സാന്നിധ്യമാണ് ക്ഷേത്രത്തെ ഏറെ പ്രസിദ്ധമാക്കിയത്. മുമ്പ് കിഴക്കേക്കര ശിവക്ഷേത്രം എന്ന പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഗണപതി പ്രതിഷ്ഠയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പെരുന്തച്ചനുമായി ചേർന്നുള്ള ഐതിഹ്യവും ഇവിടെ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്.

കൊട്ടാരക്കര ഗണപതിയുടെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ വഴിപാടാണ് ഉണ്ണിയപ്പം. അരി, തേങ്ങ, നെയ്യ്, പഞ്ചസാര, പഴം എന്നിവ ചേർത്താണ് ഇത് തയ്യാറാക്കുന്നത്. മഹാഗണപതി ഹോമം, പുഷ്പാഞ്ജലി, ഉദയാസ്തമന പൂജ തുടങ്ങിയവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളാണ്.

പഴവങ്ങാടി മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം

തിരുവനന്തപുരം കിഴക്കേക്കോട്ടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പഴവങ്ങാടി മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം തലസ്ഥാന നഗരത്തിലെ പ്രധാന ആരാധനാകേ ന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഇരിക്കുന്ന ഭാവത്തിലുള്ള മഹാഗണപതിയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. വിനായക ചതുർഥി ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വലിയ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഗണപതിഹോമം, നാളികേരമുടയ്ക്കൽ, പുഷ്പാഞ്ജലി തുടങ്ങിയ വഴിപാടുകൾ ഇവിടെ പ്രധാനമാണ്. നഗരമധ്യത്തിലെ ക്ഷേത്രമെന്ന പ്രത്യേകതയും പഴവങ്ങാടിക്ക് ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥാനമാണ് നൽകുന്നത്.

മധൂർ മദനന്തേശ്വര സിദ്ധിവിനായക ക്ഷേത്രം

കാസർകോട് ജില്ലയിലെ മധൂരിലുള്ള മദനന്തേശ്വര സിദ്ധിവിനായക ക്ഷേത്രം വടക്കൻ കേരളത്തിലെ പ്രധാന ഗണപതി ആരാധനാ കേന്ദ്രമാണ്. മദുവാഹിനി എന്നറിയപ്പെടുന്ന മൊഗ്രാൽ നദിയുടെ തീരത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശിവനാണ് പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും ഗണപതിക്ക് ഇവിടെ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

തുളുനാടൻ ക്ഷേത്രപാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഇവിടുത്തെ ആചാരങ്ങളിലും വാസ്തുശൈലിയിലും കാണാം. സിദ്ധിവിനായകനെ ദർശിച്ച് തടസ്സങ്ങൾ മാറാനും കാര്യസിദ്ധി ലഭിക്കാനുമായി ഭക്തർ പ്രാർഥിക്കുന്നു.

മള്ളിയൂർ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം

കോട്ടയം ജില്ലയിലെ മള്ളിയൂരിലുള്ള മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം കേരളത്തിലെ പ്രശസ്തമായ ഗണപതി തീർഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഗണപതി ആരാധനയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ള ക്ഷേത്രമെന്ന നിലയിൽ മള്ളിയൂർ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജകളും ആചാരങ്ങളും വിശ്വാസികളുടെ ഇടയിൽ ഏറെ പ്രസിദ്ധമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസ വിജയം, കാര്യസിദ്ധി, വിഘ്നനിവാരണം തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളുമായി നിരവധി ഭക്തർ ഇവിടെ ദർശനം നടത്തുന്നു.

പമ്പാ ഗണപതി ക്ഷേത്രം

ശബരിമല തീർഥാടനവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള പ്രധാന ഗണപതി ക്ഷേത്രമാണ് പമ്പാ ഗണപതി ക്ഷേത്രം. ശബരിമലയിലേക്കുള്ള യാത്ര ആരം ഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പമ്പയിൽ ഗണപതിയെ തൊഴുന്നത് തീർഥാടനത്തിലെ പ്രധാന ആചാരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പമ്പാനദിയുടെ തീരത്തുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ മണ്ഡല-മകരവിളക്ക് കാലത്ത് വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. തീർഥാടനം തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനായി ഗണപതിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടിയാണ് അയ്യപ്പഭക്തർ ഇവിടെ ദർശനം നടത്തുന്നത്.

ചക്കുമരശ്ശേരി ശ്രീകുമാര ഗണേശമംഗലം ക്ഷേത്രം

എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വടക്കേക്കരയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ചക്കുമരശ്ശേരി ശ്രീകുമാര ഗണേശമംഗലം ക്ഷേത്രവും ശ്രദ്ധേയമായ ഗണപതി ആരാധനാ കേന്ദ്രമാണ്. പ്രദേശത്തിന്റെ പുരാതന ക്ഷേത്ര പാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിലകൊള്ളുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതിക്ക് പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. പ്രാദേശിക വിശ്വാസങ്ങളിലും ക്ഷേത്രാചാരങ്ങളിലും ഗണപതി ആരാധനയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം കാണാം.

എറണാകുളം ജില്ലയിലും ഗണപതി ആരാധനയ്ക്ക് പ്രാധാന്യമുള്ള നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്. ഇടപ്പള്ളി പൊന്നേക്കരയിലെ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, പനങ്ങാട്ടെ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, തൃപ്പൂണിത്തുറയിലെയും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെയും വിവിധ സിദ്ധിവിനായക ക്ഷേത്രങ്ങൾ എന്നിവ അവയിൽപ്പെടുന്നു.

വയനാട്ടിലെ ഗണപതിവട്ടം ഗണപതി ക്ഷേത്രം

വയനാട് സുൽത്താൻ ബത്തേരിയിലെ ഗണപതിവട്ടം ഗണപതി ക്ഷേത്രവും ശ്രദ്ധേയമായ ആരാധനാകേന്ദ്രമാണ്. വയനാടിന്റെ ചരിത്രവും പ്രാദേ ശിക ക്ഷേത്രപാരമ്പര്യവും ഇഴചേർന്നുനിൽക്കുന്ന പ്രദേശത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വടക്കൻ കേരളത്തിലെ ഗണപതി ആരാധനയുടെ സവിശേഷതകൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്.

ഗണപതി ആരാധനയുടെ പ്രാധാന്യം

ബുദ്ധി, വിവേകം, കാര്യസിദ്ധി, വിഘ്നനിവാരണം എന്നിവയുടെ പ്രതീകമായാണ് ഗണപതിയെ ആരാധിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു ശുഭ കാര്യത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുമ്പോൾ ഗണപതി പൂജ നടത്തുന്നതിന് കേരളീയ പാരമ്പര്യത്തിൽ പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. വിദ്യാരംഭം മുതൽ ഗൃഹ പ്രവേശം വരെയും വിവാഹം മുതൽ പുതിയ സംരംഭങ്ങളുടെ തുടക്കം വരെയും ഗണപതിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടുന്ന പതിവ് ഇന്നും തുടരുന്നു.

കേരളത്തിലെ ഓരോ ഗണപതി ക്ഷേത്രവും അതിന്റെ ഐതിഹ്യം, പ്രതിഷ്ഠാരീതി, ആചാരങ്ങൾ, വഴിപാടുകൾ എന്നിവ കൊണ്ട് വ്യത്യസ്തമാണ്. കൊട്ടാരക്കരയിലെ ഉണ്ണിയപ്പം, പഴവങ്ങാടിയിലെ നഗരക്ഷേത്ര പാരമ്പര്യം, മധൂരിലെ സിദ്ധിവിനായക ആരാധന, പമ്പയിലെ തീർഥാടന ആചാരം എന്നിവ ഈ വൈവിധ്യത്തിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഭക്തരുടെ വിശ്വാസത്തിൽ ശുഭകാര്യങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതിന്റെയും തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുന്നതിന്റെയും ദേവതയായി ഗണപതിക്ക് കേരളത്തിന്റെ ക്ഷേത്രപാരമ്പര്യത്തിൽ എന്നും സവിശേഷ സ്ഥാനമുണ്ട്.