ദീപാവലിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കേരളത്തിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള ഒരു പ്രയോഗമാണ് 'ദീപാവലി കുളിക്കുക' എന്നത്. ദീപാവലി ദിവസം പുലർച്ചെ എണ്ണ തേച്ച് കുളിക്കുന്നതിനെയാണ് പൊതുവെ ഇങ്ങനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത് കേവലം ഒരു ശുചീകരണ ചടങ്ങല്ല, ഐതിഹ്യവും വിശ്വാസവും ആരോഗ്യസങ്കൽപ്പങ്ങളും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു ആചാരമാണ്.

നരകചതുർദശി ദിനത്തിലെ അഭ്യംഗസ്നാനം

ദീപാവലിക്ക് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള നരകചതുർദശി ദിവസമാണ് ദീപാവലിക്കുളിക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ളത്. അന്ന് സൂര്യോദയത്തിനു മുമ്പ് എണ്ണ തേച്ച് കുളിക്കുന്നതിന് 'അഭ്യംഗസ്നാനം' എന്നാണ് പേര്. ശരീരത്തിൽ എണ്ണ പുരട്ടി മസാജ് ചെയ്തശേഷം ഔഷധഗുണമുള്ള പൊടികളോ പയറുപൊടിയോ ഉപയോഗിച്ച് തേച്ചുകഴുകി കുളിക്കുന്നതാണ് പരമ്പരാഗത രീതി.

ഹൈന്ദവ വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ഈ ദിവസം എണ്ണയിൽ ലക്ഷ്മീദേവിയും ജലത്തിൽ ഗംഗാദേവിയും സന്നിഹിതരായിരിക്കും എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. അതിനാൽ പുലർച്ചെയുള്ള എണ്ണക്കുളി പുണ്യസ്നാനമായി കരുതപ്പെടുന്നു. നരകാസുരനെ ശ്രീകൃഷ്ണൻ വധിച്ചതിന്റെ ഓർമയ്ക്കാണ് നരകചതുർദശി ആചരിക്കുന്നത്. നരകാസുരവധത്തിനുശേഷം ലോകം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടതിന്റെ പ്രതീകമായും ഈ സ്നാനത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കാറുണ്ട്.

സൂര്യോദയത്തിനു മുമ്പുള്ള ഈ കുളി ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ശുദ്ധീകരിച്ച് ഐശ്വര്യപൂർണമായ ജീവിതത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിന്റെ പ്രതീകമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ദീപാവലിക്കുളി കുടുംബാംഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ചുചേരുന്ന ഒരു ആചാരമായും നിലനിൽക്കുന്നു.

ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മഞ്ഞൾക്കുളി

ദീപാവലിയോടനുബന്ധിച്ച് ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നടത്തിവരുന്ന മറ്റൊരു ആചാരമാണ് മഞ്ഞൾക്കുളി അഥവാ മഞ്ഞൾ നീരാട്ട്. ദേവീ ക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് ഈ ചടങ്ങ് കൂടുതലായി കണ്ടുവരുന്നത്. മഞ്ഞൾ ചേർത്ത വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് ദേവിക്ക് അഭിഷേകം നടത്തുകയോ ദേവീവിഗ്രഹത്തെ ആചാരപരമായി കുളിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്. ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഭക്തജനങ്ങളും ഈ ചടങ്ങിൽ പങ്കുചേരാറുണ്ട്.

ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിൽ മഞ്ഞളിന് വിശുദ്ധിയുടെയും മംഗളത്തിന്റെയും പ്രതീകമെന്ന സ്ഥാനമുണ്ട്. ആയുർവേദ പാരമ്പര്യത്തിലും മഞ്ഞളിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം കൽപ്പിക്കുന്നു. ദേവീ ആരാധനയിൽ മഞ്ഞൾ സമർപ്പിക്കുന്നത് ഐശ്വര്യം, സൗഭാഗ്യം, രോഗശാന്തി, ദുഷ്ടശക്തികളിൽനിന്നുള്ള സംരക്ഷണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള പ്രാർഥനയുടെ ഭാഗമായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.

മഞ്ഞൾക്കുളി എന്ന ആചാരത്തിന് പ്രദേശത്തിനും ക്ഷേത്രസങ്കൽപ്പത്തിനും അനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്ത രീതികളുണ്ട്. ചിലയിടങ്ങളിൽ ദേവിക്ക് മഞ്ഞൾ അഭിഷേകം നടത്തുമ്പോൾ മറ്റു ചിലയിടങ്ങളിൽ ഭക്തർ മഞ്ഞൾ കലക്കിയ വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ച് വഴിപാട് നടത്തുന്നു. ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കാനും ജീവിതത്തിലെ ദോഷങ്ങളും ദുരിതങ്ങളും അകറ്റാനും ഐശ്വര്യം കൈവരിക്കാനുമാണ് ഭക്തർ ഈ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത്.

കേരളത്തിലെ ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മഞ്ഞൾ നീരാട്ട് ചടങ്ങുകൾക്ക് വ്യത്യസ്തമായ പ്രത്യേകതകളുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, കോഴഞ്ചേരി സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുത്താരമ്മയ്ക്കുള്ള മഞ്ഞൾ നീരാട്ടും ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ചില മുത്താരമ്മൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മഞ്ഞൾ നീരാട്ട് ഉത്സവങ്ങളും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇത്തരം ചടങ്ങുകളിൽ മഞ്ഞൾപ്പൊടിയും മറ്റു സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും ചേർത്ത മഞ്ഞൾനീര് തയ്യാറാക്കി ആചാരപരമായി നീരാട്ട് നടത്തുന്നു. ചിലയിടങ്ങളിൽ ഭക്തർ പൂക്കുല ഉപയോഗിച്ച് മഞ്ഞൾനീരിൽ നീരാടുന്നതും ആചാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

മഞ്ഞൾനീരാട്ട് എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഒരേ രീതിയിലല്ല നടത്തുന്നത്. ചിലയിടങ്ങളിൽ ദേവിയുടെ വിഗ്രഹത്തിനാണ് മഞ്ഞൾ അഭിഷേകം നടത്തുന്നതെങ്കിൽ മറ്റു ചിലയിടങ്ങളിൽ ഭക്തർ നേരിട്ട് ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഇതിനെ ദീപാവലിയിലെ എണ്ണക്കുളിയുമായി ഒരേ ആചാരമായി കാണേണ്ടതില്ല. രണ്ടിന്റെയും ലക്ഷ്യവും ആചാരപശ്ചാത്തലവും വ്യത്യസ്തമാണ്.

ആചാരത്തിന്റെ അന്തഃസത്ത

ദീപാവലിക്കുളിയും ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ മഞ്ഞൾക്കുളിയും പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അവയ്ക്കു പിന്നിൽ ശുദ്ധീകരണം എന്ന സങ്കൽപ്പമാണ് പ്രധാനമായും കാണുന്നത്. ശരീരശുദ്ധിക്കൊപ്പം മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിയും ജീവിതത്തിലെ തിന്മകളെ അകറ്റി നന്മയിലേക്ക് മുന്നേറാനുള്ള ആഗ്രഹവുമാണ് ഈ ആചാരങ്ങൾ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത്. ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് വെളിച്ചത്തിലേക്കും അശുദ്ധിയിൽനിന്ന് ശുദ്ധിയിലേക്കുമുള്ള ആത്മീയ യാത്രയുടെ പ്രതീകമായി ഈ ചടങ്ങുകളെ കാണാം.

ദീപാവലി ആഘോഷത്തിലെ എണ്ണക്കുളി അതു കൊണ്ടുതന്നെ ഒരു സാധാരണ കുളിയല്ല; ഐശ്വര്യത്തെയും ആരോഗ്യത്തെയും ശുഭപ്രതീക്ഷകളെയും വരവേൽക്കുന്ന ഭാരതീയ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.