കാസർഗോഡ്: ശില്പി കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻ പൂർത്തിയാക്കിയതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള എൻഡോസൾഫൻ സ്മാരക ശില്പം യാഥാർത്ഥ്യമാകുന്നു. ശില്പ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ച് 18 വർഷത്തെ നീണ്ട കാത്തിരിപ്പിനും നിയമക്കുരുക്കുകൾക്കും ശേഷമാണ് നവംബർ 13-ന് രാവിലെ 10.30-ന് ശില്പം അനാച്ഛാദനം ചെയ്യുന്നത്. 'വിക്ടിം' (Victim), 'ഫ്രീഡം' (Freedom) എന്നിങ്ങനെ പേരിട്ടിരിക്കുന്ന രണ്ട് ശില്പങ്ങളാണ് കാസർഗോഡ് ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അങ്കണത്തിൽ ഒരുങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.

2006-ൽ അന്നത്തെ ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് എം.വി. ബാലകൃഷ്ണന്റെ കാലത്താണ് കാസർഗോഡിൽ ഇത്തരമൊരു ശില്പം നിർമ്മിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്. തുടർന്ന് 2008-ൽ കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻ പണികൾ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ പദ്ധതി പലതവണ തടസ്സപ്പെടുകയായിരുന്നു. 2024 ഡിസംബറിൽ വീണ്ടും പണികൾ പുനരാരംഭിച്ചെങ്കിലും ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് വെല്ലുവിളിയായി. എങ്കിലും ഭാര്യ നളിനിയുടെയും അസിസ്റ്റന്റുമാരുടെയും സഹായത്തോടെ 2026 ഏപ്രിലിൽ കാനായി ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡ ശില്പം പൂർത്തിയാക്കുകയായിരുന്നു.

അടിയന്തരമായി സ്മാരകത്തിന്റെ പണികൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് മുൻ പ്രസിഡന്റുമാരുടെ യോഗം വിളിച്ചുചേർത്തിട്ടുണ്ട്. സ്പീക്കർ അനാച്ഛാദനത്തിന് സമ്മതിക്കുന്നതിന് മുൻപ് കുടിശ്ശികയായ മൂന്ന് ലക്ഷം രൂപ നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ തുക ഉടൻ തന്നെ കാനായിക്ക് കൈമാറുമെന്നാണ് അധികൃതർ അറിയിച്ചിട്ടുള്ളത്. യോഗത്തിൽ കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻ, എം.എൽ.എ. കളത്ര മഹീൻ ഹാജി, ജില്ലാ കളക്ടർ ശ്രീധന്യ സുരേഷ് തുടങ്ങിയവർ പങ്കെടുക്കും.

എൻഡോസൾഫൻ ദുരിതബാധയേറ്റ് വൈകല്യങ്ങളോടെ ജനിച്ച കുട്ടികളുടെ ദയനീയത പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന വലിയ ശിരസ്സോടുകൂടിയ കുട്ടികളെ ചേർത്തുപിടിച്ച അമ്മയുടെ രൂപമാണ് 'വിക്ടിം' എന്ന ശില്പത്തിലുള്ളത്. ഇതിനോടൊപ്പം ഒരു ക്യൂബിക് ഘടനയിലുള്ള 'ഫ്രീഡം' കൂടി ചേരുന്നതാണ് ഈ മാസ്റ്റർപീസ് ശില്പപ്രോജക്റ്റ്. തുടക്കത്തിൽ 20 ലക്ഷം രൂപയായി അനുവദിച്ച പദ്ധതിയുടെ ചെലവ് പിന്നീട് 65 ലക്ഷത്തോളം രൂപയായി ഉയർന്നിരുന്നു. ശില്പകൂലിയില്ലാതെ തന്റെ സ്വന്തം കയ്യിൽ നിന്നും പണം മുടക്കിയാണ് കാനായി ഈ കലാസൃഷ്ടി പൂർത്തിയാക്കിയത്.